Жазмыш туралы 427
Жазмыш туралы мақал-мәтелдер тағдыр, бұйрық пен өмір сынағын түсіндіріп, сабыр мен үмітке үндейді.
427
Мақал-мәтел
105.3K
Қаралым
246
Орташа
Сұрыптау:
Қағынан жеріген құлан қаңғырып өлер.
**Негізгі мағынасы** «Қағынан жеріген құлан қаңғырып өлер» деген мақал өз тегінен, өз ортасынан, өз негізінен безген ад...
Жылдан жылға жел бетер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал уақыт өткен сайын жағдайдың қиындай түсетінін, ал адам да сол өзгеріске бейімделіп, төзім...
Дүние кейде орта, кейде толы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің құбылмалы екенін білдіреді. Бір кезде адамның жағдайы орташа болып, тіршілігі қал...
Тумақ болса, өлмек бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — дүниеге келген әрбір жан иесі бір күні өмірден өтеді. Астарлы мағынасы...
Аман болса бұл басым,
Тағы шығар бұл шашым.
Тағы шығар бұл шашым.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бас аман болса, шаш қайта өседі. Астарлы мағынасы: адамның ең басты бай...
Айдың жартысы жарық,
жартысы қараңғы.
жартысы қараңғы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — айдың бір бөлігі жарық болып көрініп, екінші бөлігі қараңғы күйде болу...
Жазылмайтын жара жоқ,
Серпілмейтін аза жоқ.
Серпілмейтін аза жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірде емделмейтін жара, басылмайтын қайғы болмайтынын айтады. Тура мағынасында — денедег...
Құдайдың күні тарыдан да көп.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірде уақыт пен мүмкіндік көп екенін білдіреді. Тура мағынасында «Құдайдың күні» — адам...
Жолаушының кешіккеніне сүйін.
**Негізгі мағынасы** «Жолаушының кешіккеніне сүйін» деген мақал сырттай қарағанда жол жүрген адамның бөгелгеніне қуану...
Өшпейтін өмір жоқ,
Сынбайтын темір жоқ.
Сынбайтын темір жоқ.
**Негізгі мағынасы** Өмірде мәңгілік ештеңе жоқ, бәрі де уақыттың сынына түседі. Адам да, дәурен де, қуаныш та, қайғы да...
Көңілі су сепкендей.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның көңілі бірден басылып, суық тартып, жабырқап қалған күйін білдіреді. Тура мағынас...
Замана өзгерсе, заңы да өзгереді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: уақыт, заман ауысқан сайын бұрынғы тәртіп пен ереже де өзгеріп отырады....
Бастыны еңкейткен,
Тізеліні бүктірген.
Тізеліні бүктірген.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал күшті де ықпалды адамды да, әлсізді де мойындататын құбылысты меңзейді. Тура мағынасында...
Көз бір уыс топыраққа тояды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам көзі тірі кезінде қанша нәрсені көрсем, қанша дүниеге қызықсам д...
Мұртқа өкпелеп жүргенде сақал шықты.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның бір нәрсеге өкпелеп, ренішін ұзақ сақтап жүргенде, сол аралықта жағдайдың өзгеріп...
Ең көп оқылған
Ұшарын жел, қонарын сай біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің, әр адамның өз жолы мен тұрақтайтын орнын алдын ала бір Алла емес, сол істің таб...
Таудай талап бергенше,
Бармақтай бақ бер.
Бармақтай бақ бер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға шама жетпейтін зор талап, үлкен арман бере салғаннан гөрі, соған сәйкес келетін ба...
Таң атпайын десе де,
Күн қоймайды.
Күн қоймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің өз заңдылығы бар екенін білдіреді. Адам бір істің болуын қаламаса да, табиғат пен...
Жел дауылды шақырады,
Бұлт жауынды шақырады.
Бұлт жауынды шақырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр құбылыстың өз салдары бар екенін білдіреді. Тура мағынасында жел соқса, ауа райы өзгер...
Уайым түбі - тұңғиық,
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды уайымға берілмеуге, батыл қадам жасап, тәуекелге бел байлауға шақырады. Тура мағын...
«Жазмыш туралы» санатындағы қазақ мақал-мәтелдері тағдырдың жазуы, адамға бұйырған несібе, өмір жолындағы бұралаңдар мен сынақтардың мәнін қысқа да нұсқа жеткізеді. Бұл нақылдар халықтың дүниетанымын, Алланың бұйрығына илану мен адамның ниеті, еңбегі арасындағы байланысын танытады.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.