Жазмыш туралы — 7-бет 426
Сұрыптау:
Қайтқан малдың қайыры бар.
Негізгі мағынасы Қайтқан малдың қайыры бар деген мақалдың тура мағынасы — жоғалған не алыстаған малдың қайта оралуы…
Қамыққан жұбанар,
Тарыққан қуанар.
Тарыққан қуанар.
Негізгі мағынасы Бүгін қайғырып жүрген адам ертең жұбаныш табады, тарығып, қысылған адам бір күні қуанады. Мақал…
Қанша берік дегенмен,
Тәуекел де қажиды.
Тәуекел де қажиды.
Негізгі мағынасы Тәуекел қанша берік болса да, ол да қажиды, яғни шаршайды, тозады. Мақал батылдықтың да шегі барын…
Қаңбақтан қашсаң дөңбекке.
Негізгі мағынасы Қаңбақтан қашсаң, дөңбекке ұшырайсың деген сөз. Яғни адам бір жамандықтан қашып құтыламын деп, одан да…
Қаңтар ауса, қар тұрмас.
Негізгі мағынасы Қаңтар ауысса, қар да көп тұрмайды деген ой айтылады. Мұның тура мағынасы — қыс ортасындағы қалың…
Күнде бір мақал
«Жазмыш туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Қаңтарда қатқан мұздай.
Негізгі мағынасы «Қаңтарда қатқан мұздай» деген мақал бір нәрсенің өте қатты, суық, берік немесе қатып қалған күйін…
Қаралы көңіл жаралы.
Негізгі мағынасы Қаралы көңіл — қайғыға батқан, мұң басқан жанның ішкі хәлі. Жаралы — денесі ауырғандай емес, жүрегі…
Қара тұяқ қарында жатпас,
Мезгіл болмай таң атпас.
Мезгіл болмай таң атпас.
Негізгі мағынасы Анасының құрсағындағы төл мезгілі жеткенде міндетті түрде туады, ол қарында мәңгі жатпайды. Таң да өз…
Қарашада қаз қайтар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал күздің соңғы кезеңінде, әсіресе қарашада, қаздың жылы жаққа қайтатынын білдіреді. Тура…
Қараша ханға жыласа,
Хан ханымға жылайды.
Хан ханымға жылайды.
Негізгі мағынасы Қарапайым адам мұңын ханға айтса, хан өз мұңын ханымына айтады дейді мақал. Әркімнің жылайтын, қамығын…
Қара шаштың ақтығы - бір өлімнің хақтығы.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның өмірі шектеулі екенін, қартайып, шаштың ағуы — табиғи құбылыс екенін білдіреді…
Қарсы келсе кәрілік,
Қара нарды шөктірер.
Қара нарды шөктірер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қарттықтың адамға күш-қуат жағынан үстем келетінін білдіреді. Жастардың қуаты мол болса да…
Қартайғанда дүние кісінің көз алдына бітеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам қартайған сайын өмірге басқаша қарайтынын білдіреді. Жастық шақта дүние кең, мүмкіндік…
Қарт айнаға қараса,
Өзіне көңілі толмайды.
Өзіне көңілі толмайды.
Негізгі мағынасы Қарт адам айнаға қарағанда, өз бейнесінен өмірдің ізін, жастықтың қайтқанын көреді де, көңілі…
Қартайып өлсең, қапың жоқ.
Негізгі мағынасы «Қартайып өлсең, қапың жоқ» деген мақал адамның өз ғұмырын табиғи жолмен, жасы жетіп, мезгілі келгенде…
Қасірет соңы - қуаныш.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өмірдің ауыспалы екенін білдіреді: адам басынан қиындық, мұң, ауыр сынақ өтсе де, оның соңы…
Қауып жегенің - қақалғаның,
Ажалыңа тақалғаның.
Ажалыңа тақалғаның.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — бір нәрсені асығыс жеп, дұрыс шайнамай жұтсаң, қақалып қаласың. Астарлы…
Қашқан да Құдай дейді ,
Қуған да Құдай дейді .
Қуған да Құдай дейді .
Негізгі мағынасы Қашып бара жатқан да «Құдай» дейді, қуып келе жатқан да «Құдай» дейді: екеуі де Құдайдан көмек…
Қашқан қоян жатқан қоянды ала кетеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — үріккен, қашып бара жатқан қоян жолында жатқан қоянды да ілестіріп…
Қашпаған қашардың уызына қаратып.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бір істің әлі толық бітпегенін, бірақ оның болашағы барын білдіреді. Тура мағынада қашпаған…
Қозысы өлген саулыққа
Қой теліген барлықта.
Қой теліген барлықта.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қозысынан айырылған саулыққа бөтен қойды телігенде, ол оны бәрібір…
Қой өлсе, қозы болады,
Келер жылы өзі болады.
Келер жылы өзі болады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өмірде бір нәрсе жоғалса, оның орны бос қалмайтынын, табиғат пен тіршілік өз жалғасын…
Қомға шыдаған шомға да шыдайды.
Негізгі мағынасы Қомға шыдаған шомға да шыдайды деген мақалдың тура мағынасы — қом сияқты ауыр да кедір-бұдыр жүктің…
Қонақ пен өлім болжамсыз.
Негізгі мағынасы Қонақ пен өлімнің қашан келіп, қашан кететінін алдын ала білу мүмкін емес. Мақалдың тура мағынасы…
Қорада лақ туса, өрісте от өнер.
Негізгі мағынасы Мұндағы «от» — жалын емес, мал жейтін шөп, жайылымдағы көк. Мақалдың тура мағынасы: қорада лақ туса…
Қуғынмен келген сүргінмен кетеді.
Негізгі мағынасы Қуғынмен келген адам не зат, не билік ұзақ тұрақтамайды деген ой айтылады. Тура мағынасында біреуді…
Қураған терек құлап тынады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қурап, қуаты кеткен терек ақырында құлап, өз тіршілігін тоқтатады…
Құдай адастырарында адамның ақылын алады.
Негізгі мағынасы Құдай біреуді адастырғысы келгенде, алдымен оның ақылын алады. Мақал адамның құлдырауы көбіне ақылдың…
Құдай бергенге құлай береді.
Негізгі мағынасы Құдай берген адамға бәрі құлай береді — бағы ашылған кісіге ырыс үстіне ырыс қосылады. Мақал…
Құдай бергенін алса да ,берерін алмасын.
Негізгі мағынасы Құдай бұрын бергенін алса да, алдағы берерін алмасын — деген тілек. Мақал айырылған нәрсеге қайғыратын…
Құдай берейін десе ,жұдырыққа тас сынады ,
Қимайын десе , бұршаққа тіс сынады.
Қимайын десе , бұршаққа тіс сынады.
Негізгі мағынасы Құдай берейін десе, жұдырыққа тиген тас сынады; қимайын десе, бұршақ шайнаған тіс сынады. Мақал…
Құдай бір айналдырса , шыр айналдырады .
Негізгі мағынасы Құдай бір айналдырса, шыр айналдырады — тағдыр адамды бір бұраса, біржола шыр көбелек етіп…
Құдай - біреу , кезек - екеу.
Негізгі мағынасы Құдай біреу, ал кезек екеу: бүгін бақ сенде болса, ертең менде болады. Мақал тағдырдың бір адамның…
Құдайға жазсаң да, көпке жазба.
Негізгі мағынасы Құдайға жазып, яғни күнә жасап қойсаң да, көпке жазба, ел алдында кінәлі болма дейді мақал. Мұндағы…
Құдайдан бала сұрасаң, береді.
Негізгі мағынасы Перзент сұраған адамға Құдай береді — мақал осы сенімді айтады. Қазақ баланы Құдайдың сыйы, несібе деп…
Құдайдың күнінің жаманы жоқ.
Негізгі мағынасы Құдай жаратқан күндердің ешқайсысы жаман емес: сәтсіз, қырсық күн деген жоқ. Мақал «бұл күні жолға…
Құдайдың күні тарыдан да көп.
Негізгі мағынасы Тары — ең ұсақ, санап болмайтын дән. Мақал алда күн көп екенін, уақыттың таусылмайтынын айтады: бүгін…
Құдайдың өзі бермейді ,
Біреудікін біреуге ауыстырып береді.
Біреудікін біреуге ауыстырып береді.
Негізгі мағынасы Құдай байлықты аспаннан түсірмейді, біреудікін біреуге ауыстырып береді. Мақал дүние-мүліктің адамдар…
Құдай құлым десе ,
Пайғамбардың үмбетімен демеске шара бар ма?
Пайғамбардың үмбетімен демеске шара бар ма?
Негізгі мағынасы Құдай «құлым» десе, яғни адамды өз пендесі деп қабылдаса, оның «Пайғамбардың үмбетімін» демеуге шарасы…
Құдай қылғанды былай қылма.
Негізгі мағынасы Мақал Жаратқан берген нәрсені мазақ етпеуді, мінемеуді ескертеді. Ең алдымен ол адамның туа біткен…