Жетімдік туралы 36
Жетімдік туралы мақал-мәтелдер — тағдыр, мейірім, қамқорлық пен төзім жайлы халық даналығы.
36
Мақал-мәтел
7.2K
Қаралым
201
Орташа
Сұрыптау:
Жетімді жылатпа.
**Негізгі мағынасы** Жетімді жылатпа деген сөздің тура мағынасы — ата-анасынан айырылған, қорғансыз қалған баланың көз ж...
Жетім, жетім демеңіз,
Жетімнің ақысын жемеңіз.
Жетімнің ақысын жемеңіз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жетім баланы кемсітуге, оған төмен қарап, құқығын таптауға болмайтынын ескертеді. Тура ма...
Жетім қозы тасбауыр, түңілер де отығар.
**Негізгі мағынасы** Жетім қозы тасбауыр, түңілер де отығар деген мақал ата-ана мейірімі мен қамқорлығынан айырылған жан...
Жетім қыздың алпыс анасы бар.
**Негізгі мағынасы** Жетім қыздың алпыс анасы бар деген мақал жетімге ел-жұрт болып жанашыр болу керек екенін білдіреді....
Жетім өз кіндігін өз кеседі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тура мағынасында жетім бала өз тіршілігін өзі жүргізуге мәжбүр екенін аңғартады. Астарлы...
Жетім көрсең, жебей жүр,
Жесір көрсең, демей жүр.
Жесір көрсең, демей жүр.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жетім бала мен жесір әйелді көргенде, оларға қолұшын бер, қамқор бол д...
Жетім баланың еншісі - қотыр тай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жетім қалған балаға берілетін сыбаға, үлес көбіне жұпыны, қадірі аз нәр...
Ескі киімнің биті ащы,
Жетімнің тілі ащы.
Жетімнің тілі ащы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің қиындығын көрген адамның жан дүниесі де, сөзі де өткір болатынын білдіреді. Тура...
Жетімнің қарны жетеу.
**Негізгі мағынасы** «Жетімнің қарны жетеу» деген мақал жетім баланың тұрмысы ауыр, мұқтаждығы көп екенін аңғартады. Ту...
Ашаршылықты көп көрген
Өзі тоймай «Мә!» демес.
Жетімдікті көп көрген
Үш шақырмай «Ә!» демес.
Өзі тоймай «Мә!» демес.
Жетімдікті көп көрген
Үш шақырмай «Ә!» демес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірде таршылық пен жоқшылықты көп көрген адам аса ысырапшыл болмайтынын, бардың қадірін...
Жетім бала жеті күлшеге тоймас.
**Негізгі мағынасы** Жетім бала жеті күлшеге тоймас деген мақал тура мағынасында тамаққа тоймайтын бала жайын айтқандай...
Жетім қыздың жеңгесі көп.
**Негізгі мағынасы** Жетім қыздың жақын қамқоршысы аз болмайды, яғни ол жалғыз қалғанмен, ел-жұрт, туыс-туған оны сыртқа...
Жетім қозы сүтке тоймас.
**Негізгі мағынасы** Жетім қозы сүтке тоймас деген мақалдың тура мағынасы — енесінен айырылған қозы қанша емсе де, тоқты...
Жетімнің көңілі жарты.
**Негізгі мағынасы** «Жетімнің көңілі жарты» деген мақал жетім баланың ішкі жан дүниесі толық емес, жүрегінде сағыныш п...
Жетім қозы емеген.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: анасыз қалған жетім қозы еміп, тоя алмайды, өйткені оны бағап-қағып, ба...
Ең көп оқылған
Жетімді жылатпа.
**Негізгі мағынасы** Жетімді жылатпа деген сөздің тура мағынасы — ата-анасынан айырылған, қорғансыз қалған баланың көз ж...
Жетім, жетім демеңіз,
Жетімнің ақысын жемеңіз.
Жетімнің ақысын жемеңіз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жетім баланы кемсітуге, оған төмен қарап, құқығын таптауға болмайтынын ескертеді. Тура ма...
Жетім қозы тасбауыр, түңілер де отығар.
**Негізгі мағынасы** Жетім қозы тасбауыр, түңілер де отығар деген мақал ата-ана мейірімі мен қамқорлығынан айырылған жан...
Жетім қыздың алпыс анасы бар.
**Негізгі мағынасы** Жетім қыздың алпыс анасы бар деген мақал жетімге ел-жұрт болып жанашыр болу керек екенін білдіреді....
Жетім өз кіндігін өз кеседі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тура мағынасында жетім бала өз тіршілігін өзі жүргізуге мәжбүр екенін аңғартады. Астарлы...
«Жетімдік туралы» мақал-мәтелдер қазақ халқының өмір тәжірибесінен туған терең ойды жеткізеді. Бұл санаттағы нақыл сөздер жетімнің күйін, жалғыздықтың салмағын, қоғамның жауапкершілігін, сондай-ақ мейірім мен қамқорлықтың құнын суреттейді.
Жетімдікке қатысты мақалдар көбіне адамгершілікке шақырып, әлсізге қолдау көрсету, жетімнің ақысын жемеу, біреудің көз жасын қадірлеу сияқты ұстанымдарды бекітеді. Сонымен қатар олар қиындыққа мойымай, сабыр сақтап, еңбекпен күн көру, үміт үзбеу секілді тәрбиелік мәні зор ойларды ұрпақ санасына сіңіреді.
Жетімдікке қатысты мақалдар көбіне адамгершілікке шақырып, әлсізге қолдау көрсету, жетімнің ақысын жемеу, біреудің көз жасын қадірлеу сияқты ұстанымдарды бекітеді. Сонымен қатар олар қиындыққа мойымай, сабыр сақтап, еңбекпен күн көру, үміт үзбеу секілді тәрбиелік мәні зор ойларды ұрпақ санасына сіңіреді.