«Таршылық болмай, кеңшілік болмайды.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Таршылық болмай, кеңшілік болмайды деген мақал өмірде қиындықсыз жеңілдік те, молшылық та келмейтінін білдіреді. Адам алдымен тар күнді, жоқшылықты, қыспақты бастан өткеріп, содан кейін ғана кеңдікке, берекеге, тоқшылыққа жетеді. Яғни қиындық — өмірдің сынағы, ал сол сынақтан өткен адам шыңдалып, бағасын біледі.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «таршылық» — тек материалдық жоқтық емес, жалпы қысылтаяң, ауыр кезеңнің бейнесі. Ал «кеңшілік» — молшылық, еркіндік, тыныш өмір, көңілдің жайлануы. Халық тар мен кеңді қарама-қарсы қойып, өмірдің заңдылығын терең жеткізген: алдымен тарылып барып, кейін кеңу бар. Бұл жерде кеңістік те, тұрмыс та, көңіл күй де астарлы мағынада қолданылып тұр.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Бұл мақал қиындық көрген адамға сабыр беріп, үміттендіреді. Мысалы, жас кәсіпкер алғашқы жылдары шығынға ұшырап, көп қиындық көруі мүмкін. Бірақ еңбегін тоқтатпай, тәжірибе жинаса, кейін ісі жүріп, табысқа жетеді. Сонда осы мақал оның өмірлік сабағын дәл сипаттайды: бүгінгі тар күн ертеңгі кең күннің бастауы болуы мүмкін.