Үміт туралы 210
Үміт туралы қазақ мақал-мәтелдері адамды жігерлендіріп, қиындықта сенім мен сабыр сақтауға үндейді.
210
Мақал-мәтел
75.4K
Қаралым
359
Орташа
Ең көп оқылған
Уайым түбі - тұңғиық,
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
Негізгі мағынасы Уайымның түбі — тұңғиық: оған берілсең, батып, жоқ боласың. Тәуекелдің түбі — желқайық: оған мінсең…
Ештен кеш жақсы.
Негізгі мағынасы Бір істі мүлде жасамағаннан гөрі кешігіп болса да жасаған артық. Кешірім сұрау, оқу бастау, кәсіп…
Тисе терекке, тимесе бұтаққа.
Негізгі мағынасы Тисе терекке, тимесе бұтаққа — лақтырылған тас не таяқ нысанаға дәл тимесе де, ағаштың бір жеріне…
Қайрат деген қыран бар,
Қайғыға тізгін бермейтін.
Қайғы дейтін жылан бар,
Өзекті жағып өртейтін.
Қайғыға тізгін бермейтін.
Қайғы дейтін жылан бар,
Өзекті жағып өртейтін.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға қайрат пен сабырдың қаншалықты керек екенін меңзейді. Тура мағынасында қайрат — қыран…
Жан жарасына уақыт емші.
Негізгі мағынасы Жақынынан айырылу, сатқындық, үлкен сәтсіздік адамның жанын жаралайды, мұндай жараға дәрі табылмайды…
Сұрыптау:
Ағын су өлмейді,
Асқар тау өлмейді,
Ай мен Күн өлмейді,
Қара Жер өлмейді.
Асқар тау өлмейді,
Ай мен Күн өлмейді,
Қара Жер өлмейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өмірдің мәңгі жалғасатын құбылыстарын айтып, табиғаттағы кей нәрселердің өлмейтін…
Адам асыққанмен Алла асықпайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам қанша асықса да, істің бәрі өз уақытында, Жаратқанның құзырындағы тәртіппен болады…
Адам шыдағанға құрыш шыдамайды.
Негізгі мағынасы Құрыш — шыңдалған, ең берік болат. Мақал оның өзін адамнан әлсіз етіп көрсетеді: құрыш сынатын…
Ажал айтып келмейді,
Бір адамға екі өмір
Тағдыр әсте бермейді.
Бір адамға екі өмір
Тағдыр әсте бермейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өмірдің өткінші екенін, өлімнің алдын ала ескертпей келетінін білдіреді. Ажал адамға хабар…
Аз болмай - жаз болмайды,
Жаз болмай - мәз болмайды.
Жаз болмай - мәз болмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өмірдегі кез келген қуаныш пен молшылықтың алдында міндетті түрде бір қиындық, таршылық…
Күнде бір мақал
«Үміт туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Ай астында жаңа жол.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ай жарығында жаңа соқпақтың, жаңа бағыттың көрінуі. Астарлы мағынасы…
Айға бойымыз жетсе,
Күнге қолымыз жетеді.
Күнге қолымыз жетеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның талабы мен жігері биік болса, қол жетпес көрінген мақсатқа да жетуге болатынын…
Аққан судың да бір тоқтауы бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ағып жатқан су да бір жерде тоқтап, арнасына сыйып, тынышталады. Астарлы…
Ақша қарда көп жүрсең,
Көзің бір күн қарығар.
Алыс жерде көп жүрсең,
Көңілің бір тарығар.
Көзің бір күн қарығар.
Алыс жерде көп жүрсең,
Көңілің бір тарығар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ұзақ уақыт бір ортада, бір қалыпта не бірсарынды жағдайда көп жүре берудің зиянын ескертеді…
Алғыға қарап пікір ет,
Соңғыға қарап шүкір ет.
Соңғыға қарап шүкір ет.
Негізгі мағынасы Мақал адамға өз жағдайын дұрыс бағалауды үйретеді. «Алғы» — алда кеткен, өзіңнен озған адам, ал…
Алдымен атыңды тұсаула,
Кейін Құдайға тапсыр.
Кейін Құдайға тапсыр.
Негізгі мағынасы Бұл мақал кез келген іске кіріспей тұрып, алдымен өзіңнің қолыңнан келетін сақтық пен дайындықты жасау…
Алдырар күні жаздырар.
Негізгі мағынасы Алдыратын күні адам жаңылады, қателеседі дейді. Мақал шығынның көбіне бейқамдықтан келетінін айтады…
Алла асыраған пенде аш болмайды .
Негізгі мағынасы Алла асыраған пенде аш қалмайды: Құдай қамқорлығына алған адамның ризығы бір жақтан табылады. Мақал…
Алла деген зор болмас,
Ақтық жолы тар болмас.
Ақтық жолы тар болмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал Алланың құдіреті шексіз, әділдігі мен мейірімі кең екенін білдіреді. Тура мағынасында…
Алланың берейін деген құлына
Оннан - мұннан құралар ,
Оннан - мұннан құралар ,
Негізгі мағынасы Алла беремін деген құлына ырыс оннан-мұннан, әр жақтан жиналып құралады. Бұл — «Бермейін деген құлының…
Арман - адамға қанат.
Негізгі мағынасы Арман адамға қанат бітіреді, оны алға, биікке көтереді. Армандаған адамның жігері тасып, қиындықтан…
Арманға дәрмен - демеу.
Негізгі мағынасы Арманға жетуге қуат беретін нәрсе — демеу, яғни біреудің қолдауы, қол ұшын беруі. Жалғыз адамның…
Арманмен алысқан - тарлан.
Негізгі мағынасы Арманына жету үшін қиындықпен алысқан адам тарландай шыңдалған, мықты болады. Арманды тек ойда ұстау…
Армансыз адам алысқа бармас.
Негізгі мағынасы Алдына мақсат қоймаған, ештеңені армандамаған адам өмірде көп нәрсеге жете алмайды. «Алыс» мұнда жол…
Армансыз адам - қанатсыз құс.
Негізгі мағынасы Армансыз адам қанаты жоқ құс сияқты: ұшуға жаралса да, жерден көтеріле алмайды. Құстың табиғаты…
Арманы жоқтың пәрмені жоқ.
Негізгі мағынасы Арманы жоқ адамның қайраты да, ісінің күші де жоқ. Алдына мақсат қоймаған адам ештеңеге құлшынбайды…
Артында бар оңалар,
Арық түйе қом алар.
Арық түйе қом алар.
Негізгі мағынасы Адамның, не әулеттің, артында сүйеніші болса, қиындықтан тезірек шығып, қайта еңсесін көтереді. Мұнда…
Арық семіреді,
Ауру жазылады.
Ауру жазылады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — арық мал да уақыт өте семіріп, ауру адам да жазылып кетуі мүмкін. Астарлы…
Асу бермес асқар жоқ.
Негізгі мағынасы Асу бермейтін асқар тау жоқ дейді: қандай биік тау болса да, оның бір асуы табылады. Мақал ешбір…
Асыққан жетпес, бұйырған кетпес.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның асығыстықпен істеген ісі көбіне нәтижелі болмайтынын білдіреді. Бір нәрсеге жедел…
Атан кетсе, тайлақ бар,
Шомы жерде қалған жоқ.
Шомы жерде қалған жоқ.
Негізгі мағынасы Атан кетсе, тайлақ бар — үлкен жүк түйесі кетсе де, орнына өсіп келе жатқан жас түйе бар; шомы жерде…
Ауру өле-өлгенше жаннан дәмелі.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: адам ауырса да, өмірден бірден түңілмейді, ішкі үмітін үзбей, тірі қалуға…
Әлі кеткен Құдайға тапсырады .
Негізгі мағынасы Күші таусылып, қолынан келер амалы қалмаған адам ісін Құдайдың еркіне қалдырады. Мақал мұны екі…
Әр мехнатқа бір рахат.
Негізгі мағынасы Әрбір қиын еңбек, бейнет, маңдай тер ақырында өз жемісін береді деген ой айтылады. Мақал тура…
Әр нәрсенің сәті бар.
Негізгі мағынасы Әр істің өз уақыты, өз реті, өз қолайлы мезгілі болады. Бір әрекет дәл қазір нәтиже берсе, басқа бір…
Бағы бар бардан құр қалмайды.
Негізгі мағынасы Бағы бар адам бар нәрседен құр алақан қалмайды: қай жерде олжа, үлес, жақсылық болса, оған да бір…
Бақ қонбас жігіттің іздегені дес болмас.
Негізгі мағынасы Бағы жоқ жігіттің іздегені оған сүйеу, демеу болмайды: ол неге ұмтылса да, қолға түспейді, тапқаны да…
Бақыт балақтан басқа қонады.
Негізгі мағынасы Балақ — киімнің ең төменгі, жерге жақын жері, ал бас — адамның ең биік, құрметті мүшесі. Мақал…
Бармаса бата қаза.
Негізгі мағынасы Бармаған жерден бата да, алғыс та жоқ деген ойды айтады. Қазақ ұғымында көңіл айтуға, науқасқа, тойға…
Бармын деп тасыма,
Жоқпын деп жасыма.
Жоқпын деп жасыма.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға екі жағдайда да сабыр мен ұстамдылық керек екенін ескертеді. «Бармын деп тасыма»…
Бармын деп тасыма,
Жоқпын деп жасыма.
Кеудеде жан барда,
Әр іс түсер басыңа.
Жоқпын деп жасыма.
Кеудеде жан барда,
Әр іс түсер басыңа.
Негізгі мағынасы Бармын деп тасыма, жоқпын деп жасыма: дәулет келгенде паңданба, жоқшылық келгенде мойыма. Соңғы екі…
Бас-басыңа бай қайда,
Шал да болса тиіп ал.
Шал да болса тиіп ал.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — әркімнің өз басына байлық келе бермейді, қолың жеткенді құр жібермей…
Басына тұрымтайдың бақыт қонса,
Самұрық қызмет етер панасында.
Самұрық қызмет етер панасында.
Негізгі мағынасы Кішкентай тұрымтайдың басына бақыт қонса, алып Самұрық оның панасында қызмет етеді. Мақал бақыт пен…
Батар күннің атар таңы бар.
Негізгі мағынасы Кешке батқан күн ертеңіне міндетті түрде қайта шығады, батқан күннің артынан атар таң келеді. Мақал…
Берейін десе , Құдайда қазына көп .
Негізгі мағынасы Құдай берейін десе, оның қазынасы көп — адамға кез келген уақытта, күтпеген жақтан ырыс беруге шамасы…
«Үміт туралы» мақал-мәтелдер — қазақ даналығында сенім, сабыр, жігер және болашаққа көзқарасты бейнелейтін нақыл сөздер топтамасы. Олар адамды қиын сәтте мойымай, жақсылықтан үміт үзбеуге, алға мақсат қойып, әрекеттенуге шақырады.
Бұл категориядағы мақалдар өмірдің сынағына төтеп беруді, еңбектің жемісін күтуді, жақсы күнге сенуді дәріптейді. Үміттің адамға қуат беретінін, сабыр мен ынта бар жерде нәтиже болатынын қысқа да нұсқа жеткізіп, тәлім-тәрбие мен күнделікті өмірде ой салатын бағдар береді.
Бұл категориядағы мақалдар өмірдің сынағына төтеп беруді, еңбектің жемісін күтуді, жақсы күнге сенуді дәріптейді. Үміттің адамға қуат беретінін, сабыр мен ынта бар жерде нәтиже болатынын қысқа да нұсқа жеткізіп, тәлім-тәрбие мен күнделікті өмірде ой салатын бағдар береді.