«Сәттілікке - тәттілік.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Іс сәтті болса, оның артынан тәттілік — қуаныш, дәм, береке келеді. Мақал екі ұғымды байланыстырады: сәттілік пен тәттілік. Бір қырынан, жақсы нәтиже өмірді тәтті етеді. Екінші қырынан, бұл — халық дәстүріне сай қысқа тілек-сөз: жақсы жаңалыққа, сәтті іске тәтті үлестіріп, шашу шашып, сүйінші сұрап қуанышты көпшілікке таратады. «Сәттілікке — тәттілік» деген сөз дәл сол сәтте айтылады.
Образдар мен теңеулер
Мақал ұйқасқа құрылған екі сөзден тұрады: сәттілік — тәттілік. Сөздер дыбыс жағынан бір-біріне өте жақын, тек бас жағы өзгеше, сондықтан оңай жатталады. Тәттілік — нақты тәтті тағам да, ауыспалы мағынада қуаныш, рахат та. Қазақ тұрмысында қуаныш тәттімен бірге келеді: шашуға кәмпит, құрт, бауырсақ шашылады, келін түскенде, бала дүниеге келгенде дастарқанға тәтті қойылады. Бұл дәстүрлі байланыс мақалдың негізінде жатыр.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Мақалды көбіне қуанышты жаңалықтан кейін әзіл-тілек ретінде айтады: емтиханды сәтті тапсырған, жұмысқа орналасқан, жаңа көлік алған адамнан ағайын «тәттісін» сұрайды. Сарыны көңілді, ойнақы. Қайғылы жағдайда, сәтсіздікке ұшыраған адамға айтылмайды. Мысалы: «Үйге кірерде кәмпит ала кел, сәттілікке — тәттілік».
Қолданылу жағдаяттары
— Ауылда жаңа үйге кірген отбасы көршілерін шақырып, дастарқанға тәтті қойғанда, ақсақал мақалды айтып, бата берді.
— Жарыста жеңіп келген ұлына анасы бауырсақ пен кәмпит шашып, «сәттілікке — тәттілік» деп қуанды.