Тәуекелдің кемесі суға батпас.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Тәуекел еткен адам мақсатынан қайтпай, батыл қадам жасаса, көбіне діттегеніне жетеді деген ой айтылады. Мұндағы тура мағынада «кеме» суға батпаса, сапары жалғасады; ал астарлы мағынада адам қорқақтамай, тәуекелге бел буғанда, ісі ілгерілейді. Бірақ бұл сөз соқыр батылдықты емес, ойланған, есептелген батылдықты меңзейді.
Образдар мен теңеулер
«Кеме» — адамның бастаған ісі, өмір жолы немесе ниеті. «Су» — қиындық, сынақ, белгісіздік. «Суға батпау» — қиындыққа берілмей, межеге жету. Халық кемені адам өмірімен салыстырып, тәуекел мен табандылықты әсерлі бейнелеген. Яғни кеме толқында шайқалса да, бағытын жоғалтпаса, адам да қиындықта сабыр сақтаса, жолын табады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал жаңа іс бастауға, оқуға түсуге, жұмыс ауыстыруға немесе кәсіп ашуға жүрексінген кезде айтылады. Мысалы, бір жас маман өз ісін ашуға қорқып тұрса, жақындары: «Тәуекелдің кемесі суға батпас», — деп, батыл қадамға жігер береді. Мұнда негізгі ой — дұрыс дайындықпен жасалған тәуекел көбіне жемісін береді.