Жазмыш туралы 427
Жазмыш туралы мақал-мәтелдер тағдыр, бұйрық пен өмір сынағын түсіндіріп, сабыр мен үмітке үндейді.
427
Мақал-мәтел
105.3K
Қаралым
246
Орташа
Сұрыптау:
Жығылғанды жер көтереді.
**Негізгі мағынасы** Жығылғанды жер көтереді деген мақалдың тура мағынасы – құлаған адамды жердің өзі көтеріп тұрған жоқ...
Мал - байдікі , жан - Құдайдікі .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — мал-мүлік, байлық адамға тиесілі болғанмен, адамның өмірі өз қолында...
Тіріде үйің, өлгенде көрің кең болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға тіршілікте де, өмірден өткен соң да орны кең, жағдайы жақсы болсын деген тілек мән...
Ажал деген - атқан оқ,
Бір Алланың қақпаны.
Бір Алланың қақпаны.
**Негізгі мағынасы** Ажалдың келуі — атылған оқтай тез, кенет және қайтарымсыз екенін білдіреді. Бұл жерде тура мағынада...
Көкті бу көтереді,
Жерді су көтереді,
Жүйрікті ау көтереді.
Жүкті нар көтереді,
Өлімді бар көтереді.
Жерді су көтереді,
Жүйрікті ау көтереді.
Жүкті нар көтереді,
Өлімді бар көтереді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр нәрсенің өзіне лайық тірегі, сүйеніші болатынын айтады. Көк аспанды бу көтерсе, жерді...
Жоғалғанды жоқтама,
Жоққа өкінбе.
Жоққа өкінбе.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды болмай қалған іске, кетіп қалған дүниеге, орындалмай қалған ойға шамадан тыс өкіні...
Құдай құлым десе ,
Пайғамбардың үмбетімен демеске шара бар ма?
Пайғамбардың үмбетімен демеске шара бар ма?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның басына түскен жақсы да, ауыр да халдің бәрі Құдайдың қалауымен болады деген сенім...
Тоғыз толғақ бірге келеді.
**Негізгі мағынасы** «Тоғыз толғақ бірге келеді» деген мақал бір істің, бір оқиғаның өз уақыты жеткенде тоқтамай, қатар...
Самарқанның сар жолы,
Бұланайдың тар жолы.
Бұланайдың тар жолы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — Самарқанға баратын жолдың сарғайған, кең де ашық болғанын, ал Бұланай...
Бағы тайған адамды
түйе үстінен ит қабар.
түйе үстінен ит қабар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бағы қайтқан, жолы болмай жүрген адамды тіпті түйе үстінде отырса да...
Қамыққан жұбанар,
Тарыққан қуанар.
Тарыққан қуанар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өмірінде қиындық пен қуаныш алма-кезек келетінін білдіреді. Бүгін көңілі құлазыға...
Құдай салды - мен көндім.
**Негізгі мағынасы** Құдай салды – мен көндім деген мақал адамның басына келген жағдайды тағдырдың сынағы деп қабылдап,...
Қайғының уытын қуаныш алады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қайғы-қасіреттің салмағы уақыт өте немесе жақсы хабар, жылы сөз, көңіл серпілтер сәт арқы...
Өлместі Құдай жаратпас,
Сынбасты ұста жасамас.
Сынбасты ұста жасамас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, ешбір жан иесі мәңгі өмір сүрмейді: адам да, зат та бір күні то...
Қыран қазасы қияда.
**Негізгі мағынасы** Қыран — ең биікке самғайтын, еркін де қайратты құс. «Қыран қазасы қияда» деген мақалдың тура мағына...
Ең көп оқылған
Ұшарын жел, қонарын сай біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің, әр адамның өз жолы мен тұрақтайтын орнын алдын ала бір Алла емес, сол істің таб...
Таудай талап бергенше,
Бармақтай бақ бер.
Бармақтай бақ бер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға шама жетпейтін зор талап, үлкен арман бере салғаннан гөрі, соған сәйкес келетін ба...
Таң атпайын десе де,
Күн қоймайды.
Күн қоймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің өз заңдылығы бар екенін білдіреді. Адам бір істің болуын қаламаса да, табиғат пен...
Жел дауылды шақырады,
Бұлт жауынды шақырады.
Бұлт жауынды шақырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр құбылыстың өз салдары бар екенін білдіреді. Тура мағынасында жел соқса, ауа райы өзгер...
Уайым түбі - тұңғиық,
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды уайымға берілмеуге, батыл қадам жасап, тәуекелге бел байлауға шақырады. Тура мағын...
«Жазмыш туралы» санатындағы қазақ мақал-мәтелдері тағдырдың жазуы, адамға бұйырған несібе, өмір жолындағы бұралаңдар мен сынақтардың мәнін қысқа да нұсқа жеткізеді. Бұл нақылдар халықтың дүниетанымын, Алланың бұйрығына илану мен адамның ниеті, еңбегі арасындағы байланысын танытады.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.