Жазмыш туралы 427
Жазмыш туралы мақал-мәтелдер тағдыр, бұйрық пен өмір сынағын түсіндіріп, сабыр мен үмітке үндейді.
427
Мақал-мәтел
137.3K
Қаралым
321
Орташа
Сұрыптау:
Өмірдің басы - үміт, соңы - өкініш.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам өмірі көбіне үмітпен басталатынын, ал соңында жасалған ісіне, өткен уақытына ой жүг...
Ердің басы - тәуекел.
**Негізгі мағынасы** «Ердің басы - тәуекел» деген мақал ер адамға, жалпы азаматқа лайық іс батылдық пен тәуекелді қажет...
Өзі екі етем десе,
Тәңірі бір етер, не жоқ етер.
Тәңірі бір етер, не жоқ етер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам бір істі өз күшімен «екі етіп, көбейтемін» десе де, соңғы нәтиже...
Жылдан жылға жел бетер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал уақыт өткен сайын жағдайдың қиындай түсетінін, ал адам да сол өзгеріске бейімделіп, төзім...
Өшпейтін өмір жоқ,
Сынбайтын темір жоқ.
Сынбайтын темір жоқ.
**Негізгі мағынасы** Өмірде мәңгілік ештеңе жоқ, бәрі де уақыттың сынына түседі. Адам да, дәурен де, қуаныш та, қайғы да...
Тар жол, тайғақ кешу.
**Негізгі мағынасы** «Тар жол, тайғақ кешу» деген мақал өмірдегі өте қиын, қауіпті, кедергісі көп кезеңді білдіреді. Тур...
Жазылмайтын жара жоқ,
Серпілмейтін аза жоқ.
Серпілмейтін аза жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірде емделмейтін жара, басылмайтын қайғы болмайтынын айтады. Тура мағынасында — денедег...
Бағы тайған адамды
түйе үстінен ит қабар.
түйе үстінен ит қабар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бағы қайтқан, жолы болмай жүрген адамды тіпті түйе үстінде отырса да...
Ажал деген - атқан оқ,
Бір Алланың қақпаны.
Бір Алланың қақпаны.
**Негізгі мағынасы** Ажалдың келуі — атылған оқтай тез, кенет және қайтарымсыз екенін білдіреді. Бұл жерде тура мағынада...
Құдай қылғанды былай қылма.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға Жаратқанның жазғанына қарсы келмеуді, тағдырға орынсыз араласпауды ескертеді. Тура...
Дүние кейде орта, кейде толы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің құбылмалы екенін білдіреді. Бір кезде адамның жағдайы орташа болып, тіршілігі қал...
Замана өзгерсе, заңы да өзгереді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: уақыт, заман ауысқан сайын бұрынғы тәртіп пен ереже де өзгеріп отырады....
Жолдағы құйрықтан,
Қолдағы өкпе артық.
Қолдағы өкпе артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жол үстінде көрінген құйрықтан гөрі, қолыңдағы өкпе, яғни бар нәрсенің...
Алпыс - дер шағы,
Жетпіс - мер шағы,
Сексен - жер шағы
Тоқсан - шер шағы,
Жүз - көр шағы.
Жетпіс - мер шағы,
Сексен - жер шағы
Тоқсан - шер шағы,
Жүз - көр шағы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам өмірінің кезең-кезеңмен өтетінін, әр жастың өз сыны мен салмағы бар екенін білдіреді...
Мал - байдікі , жан - Құдайдікі .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — мал-мүлік, байлық адамға тиесілі болғанмен, адамның өмірі өз қолында...
Ең көп оқылған
Ұшарын жел, қонарын сай біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің, әр адамның өз жолы мен тұрақтайтын орнын алдын ала бір Алла емес, сол істің таб...
Таудай талап бергенше,
Бармақтай бақ бер.
Бармақтай бақ бер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға шама жетпейтін зор талап, үлкен арман бере салғаннан гөрі, соған сәйкес келетін ба...
Таң атпайын десе де,
Күн қоймайды.
Күн қоймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің өз заңдылығы бар екенін білдіреді. Адам бір істің болуын қаламаса да, табиғат пен...
Уайым түбі - тұңғиық,
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды уайымға берілмеуге, батыл қадам жасап, тәуекелге бел байлауға шақырады. Тура мағын...
Жел дауылды шақырады,
Бұлт жауынды шақырады.
Бұлт жауынды шақырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр құбылыстың өз салдары бар екенін білдіреді. Тура мағынасында жел соқса, ауа райы өзгер...
«Жазмыш туралы» санатындағы қазақ мақал-мәтелдері тағдырдың жазуы, адамға бұйырған несібе, өмір жолындағы бұралаңдар мен сынақтардың мәнін қысқа да нұсқа жеткізеді. Бұл нақылдар халықтың дүниетанымын, Алланың бұйрығына илану мен адамның ниеті, еңбегі арасындағы байланысын танытады.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.