Жазмыш туралы — 8-бет 426
Сұрыптау:
Құдай салды , көнерміз ,
Аман болсақ , көрерміз .
Аман болсақ , көрерміз .
Негізгі мағынасы Құдай басымызға салды — көнеміз, аман болсақ — көреміз. Мақал ауыр жағдайға тап болған адамның екі…
Құдай салды - мен көндім.
Негізгі мағынасы Құдай басыма салды — мен көндім: басқа түскен ауыртпалықты тағдырдың ісі деп қабылдап, мойынсұну…
Құдай тірі еткенді құры етпейді .
Негізгі мағынасы Құдай тірі еткен жанды құры, яғни несібесіз, қолы бос қалдырмайды. Мақал жаратылған әр тіршілік…
Құдай ұрғанды Пайғамбар асасымен түртеді.
Негізгі мағынасы Басына бір бәле түскен адамға бәрі бірдей жабылатынын, сәтсіздіктің сәтсіздікке жалғасатынын айтады…
Құданы Құдай қосады.
Негізгі мағынасы Екі әулеттің құда болуы адамның қалауымен ғана емес, тағдырдың, Алланың жазуымен болады деген сөз…
Күнде бір мақал
«Жазмыш туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Құл құтылар құрықтан,
Күң құтылар сырықтан.
Күң құтылар сырықтан.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — малды ұстауға арналған құрық пен сырықтан құл мен күңнің құтылуы. Астарлы…
Құмалақтың есебін Құдай біледі.
Негізгі мағынасы Құмалақшы қырық бір құмалақты жайып, топтап санайды да, шыққан ретке қарап адамның тағдырын, ісінің…
Құс жеткен жеріне қонады.
Негізгі мағынасы «Құс жеткен жеріне қонады» деген мақалдың тура мағынасы — құс ұшып барып, шаршайтын немесе қауіпсіз…
Қызды қырық кісі айттырады,
Бұйырған біреуі алады.
Бұйырған біреуі алады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қызға көптеген адам құда түсіп, сөз салғанымен, ақырында оны тек бір адам…
Қыран қазасы қияда.
Негізгі мағынасы Қыран — ең биікке самғайтын, еркін де қайратты құс. «Қыран қазасы қияда» деген мақалдың тура мағынасы…
Қырдағыға жаңбыр жауса,
Шыңдағыға қар жауар.
Шыңдағыға қар жауар.
Негізгі мағынасы Қырда, яғни жазық биік жерде жаңбыр жауса, одан да жоғары шыңда сол бұлт қар болып түседі: бір ауа…
Қырқына шыдаған
Қырық біріне де шыдайды.
Қырық біріне де шыдайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: адам қырық күндік ауыртпалыққа, қиындыққа шыдап өтсе, одан кейінгі қырық…
Қырсыққанда қымыран іриді.
Негізгі мағынасы Қырсық шақта адамның ісі оңға баспай, бір сәтсіздік екіншісін іліп әкетеді. Бұл мақал тура мағынасында…
Қыры кеткеннің иті қырын жүгіреді.
Негізгі мағынасы Қыры кеткеннің иті қырын жүгіреді деген мақал адамның бағы қайтқанда, жолы болмай, ісі оңға баспай…
Қырық жыл қырғын келсе де,
Ажалды өледі.
Ажалды өледі.
Негізгі мағынасы Қырық жыл бойы қырғын, соғыс болса да, тек ажалы жеткен адам ғана өледі. Мақал халықтың тағдырға деген…
Қыс қысыларсың, жаз жазыларсың.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қыстың суығында адам да, мал да қиналады, ал жазда күн жылып, тіршілік…
Қыстың соңы - жеті тоғыс,
Көктем басы - бес тоғыс.
Көктем басы - бес тоғыс.
Негізгі мағынасы Халық күнтізбесінде қыстың соңғы айы — жеті тоғыс, яғни Ай Үркерді айдың жетінші күні басып өтетін ай…
Мал - байдікі , жан - Құдайдікі .
Негізгі мағынасы Мал — байдікі, жан — Құдайдікі: байдың билігі оның малына ғана жүреді, ал адамның жаны оның меншігі…
Мезгілі жетсе мұз да ерір.
Негізгі мағынасы Қыста тастай қатқан мұз көктем келгенде өзінен-өзі ериді, оны ешкім асықтыра алмайды, ешкім тоқтата да…
Мұнан да жаман күнімде тойға барғанмын.
Негізгі мағынасы Бұдан да ауыр кезімде тойға барғанмын, бұл қиындық мені жықпайды дейді. Сөйлеуші басына түскен…
Мұртқа өкпелеп жүргенде сақал шықты.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның бір нәрсеге өкпелеп, ренішін ұзақ сақтап жүргенде, сол аралықта жағдайдың өзгеріп…
Мың күн жанған шырақ бір күн сөнеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ұзақ уақыт жанып тұрған шырақтың да бір күні сөніп қалатыны. Астарлы…
Мың күн жұмақтан,
Бір күнгі тірлік артық.
Бір күнгі тірлік артық.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адамға мың күн бойы жұмақта жүргеннен гөрі, осы дүниеде бір күн өмір…
Нар тәуекел - ер ісі.
Негізгі мағынасы Нар тәуекел — зор, батыл шешім, үлкен тәуекел. Мақал мұндай тәуекелге бару нағыз ердің ісі екенін…
Немене, айтып — айтпай, дүние шолақ.
Адамның осы жүрген бәрі қонақ.
Адамның осы жүрген бәрі қонақ.
Негізгі мағынасы Толғау сияқты айтылған мақал: көп сөйлеп не керек, айтсаң да, айтпасаң да, бұл дүние қысқа, ал жер…
Ноқталы басқа бір өлім.
Негізгі мағынасы «Ноқталы басқа бір өлім» деген мақал адамның басына түскен ауыр тағдырдан, еріксіз күйден құтылу қиын…
Ноқталы басқа бір өлім,
Ақыры бір күн келмей ме?
Ажалдың соққан дауылы,
Өмірдің шамы сөнбей ме?
Ақыры бір күн келмей ме?
Ажалдың соққан дауылы,
Өмірдің шамы сөнбей ме?
Негізгі мағынасы Бұл мақал-өлең адамның өмірі өткінші екенін, ажалдың бәріне ортақ шындық екенін білдіреді. «Ноқталы…
Нөсер алдында найзағай ойнайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал кез келген үлкен оқиға, қиындық немесе өзгеріс болардың алдында оның белгілері байқалатынын…
Ойхой,дүние серуен,
Адам бір көшкен керуен.
Адам бір көшкен керуен.
Негізгі мағынасы Мақал адам өмірін көшіп бара жатқан керуенге теңейді. Керуен бір жерде тұрақтамайды: келеді, аялдайды…
Он екі жылда ердің басы салауат.
Негізгі мағынасы Ескі әдет-ғұрып құқығында көп жыл өткен дау ескіріп, кешірілген. Мақал осыны айтады: он екі жыл…
Ораздының он тамыры бір келеді.
Негізгі мағынасы Оразды, яғни бағы ашық, құт-берекелі адамның он досы бірден келеді. Ырысы бар кісінің айналасына жұрт…
Орнында бар оңалар.
Негізгі мағынасы «Орнында бар оңалар» деген мақалдың тура мағынасы — бір нәрсе өз орнында сақталса, жоғалмай, бүтін…
От ішінде туған оттан қорықпайды.
Негізгі мағынасы От ішінде туған адам оттан қорықпайды. Мақал қиындықтың ортасында өскен, ауыр тағдырды бастан кешкен…
Отқа оралып, суға сүрініп жүреді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адам оттың ыстығына да, судың кедергісіне де кезігіп, үнемі ауырлықпен…
От суымайды, сөнеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — от бірте-бірте әлсіреп, әуелі суымай тұрса да, ақыры сөніп қалады…
Оттан алып, суға салады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның бір қиындықтан құтылып, енді бір қатерге тап болуын білдіреді. Тура мағынасында бір…
Өгізге туған күн бұзауға да туады.
Негізгі мағынасы «Өгізге туған күн бұзауға да туады» деген мақал өмірдегі ауырлық пен қиындықтың тек біреуге ғана емес…
Өгіз өлер жерінде өкіреді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — өгіз өлер алдында өкіреді, яғни жан қиналған сәтте қатты дыбыс шығарады…
Өзекті жанға бір өлім.
Негізгі мағынасы «Өзекті жанға бір өлім» деген мақалдың тура мағынасы — тірі пенде болған соң, әр адамға бір-ақ рет…
Өзен бойы тұрғанда,
Өзге жерге қонбаңыз.
Өзге жерге қонбаңыз.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға өзіне қолайлы, берекелі, жайлы орнын тастап, орынсыз басқа жерге ұмтылмауды…