Жазмыш туралы 427
Жазмыш туралы мақал-мәтелдер тағдыр, бұйрық пен өмір сынағын түсіндіріп, сабыр мен үмітке үндейді.
427
Мақал-мәтел
73.3K
Қаралым
171
Орташа
Сұрыптау:
Жерінен ауғанға жеті жыл қоныс жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: өз жерінен, ата қонысынан айырылған адамға тұрақтап, орнығып кету оңай...
Өмірдің басы - үміт, соңы - өкініш.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам өмірі көбіне үмітпен басталатынын, ал соңында жасалған ісіне, өткен уақытына ой жүг...
Тоғыз толғақ бірге келеді.
**Негізгі мағынасы** «Тоғыз толғақ бірге келеді» деген мақал бір істің, бір оқиғаның өз уақыты жеткенде тоқтамай, қатар...
Қайғың қара қазан болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қайғыңның үлкен қара қазанға теңелуі. Астарлы мағынасы — адамның басын...
Көңілі су сепкендей.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның көңілі бірден басылып, суық тартып, жабырқап қалған күйін білдіреді. Тура мағынас...
Көкті бу көтереді,
Жерді су көтереді,
Жүйрікті ау көтереді.
Жүкті нар көтереді,
Өлімді бар көтереді.
Жерді су көтереді,
Жүйрікті ау көтереді.
Жүкті нар көтереді,
Өлімді бар көтереді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр нәрсенің өзіне лайық тірегі, сүйеніші болатынын айтады. Көк аспанды бу көтерсе, жерді...
Әркімнің атар таңы, батар күні бар.
**Негізгі мағынасы** Әр адамның өмірі шектеулі, әр істің де өз уақыты бар деген ой айтылады. Тура мағынасында — күннің ш...
Қамыққан жұбанар,
Тарыққан қуанар.
Тарыққан қуанар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өмірінде қиындық пен қуаныш алма-кезек келетінін білдіреді. Бүгін көңілі құлазыға...
Ердің басы - тәуекел.
**Негізгі мағынасы** «Ердің басы - тәуекел» деген мақал ер адамға, жалпы азаматқа лайық іс батылдық пен тәуекелді қажет...
Өзекті жанға бір өлім.
**Негізгі мағынасы** «Өзекті жанға бір өлім» деген мақалдың тура мағынасы — тірі пенде болған соң, әр адамға бір-ақ рет...
Бақыттының қасы өледі,
Бақытсыздың досы өледі.
Бақытсыздың досы өледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай қарағанда «бақытты адамға жамандық та аз тиеді, ал бақытсыз адамға қасірет үсті-ү...
Құдай құлым десе ,
Пайғамбардың үмбетімен демеске шара бар ма?
Пайғамбардың үмбетімен демеске шара бар ма?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның басына түскен жақсы да, ауыр да халдің бәрі Құдайдың қалауымен болады деген сенім...
Дүние кезек.
**Негізгі мағынасы** «Дүние кезек» деген мақал өмірде бәрі де бірқалыпты тұрмайтынын, жақсылық пен жамандық, дәулет пен...
Түске дейін мүйіз, түстен кейін киіз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал уақыттың, істің және адам жағдайының тез өзгеретінін білдіреді. Тура мағынасында қарасақ,...
Ақша қарда көп жүрсең,
Көзің бір күн қарығар.
Алыс жерде көп жүрсең,
Көңілің бір тарығар.
Көзің бір күн қарығар.
Алыс жерде көп жүрсең,
Көңілің бір тарығар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұзақ уақыт бір ортада, бір қалыпта не бірсарынды жағдайда көп жүре берудің зиянын ескерте...
Ең көп оқылған
Ұшарын жел, қонарын сай біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің, әр адамның өз жолы мен тұрақтайтын орнын алдын ала бір Алла емес, сол істің таб...
Таң атпайын десе де,
Күн қоймайды.
Күн қоймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің өз заңдылығы бар екенін білдіреді. Адам бір істің болуын қаламаса да, табиғат пен...
Таудай талап бергенше,
Бармақтай бақ бер.
Бармақтай бақ бер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға шама жетпейтін зор талап, үлкен арман бере салғаннан гөрі, соған сәйкес келетін ба...
Жел дауылды шақырады,
Бұлт жауынды шақырады.
Бұлт жауынды шақырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр құбылыстың өз салдары бар екенін білдіреді. Тура мағынасында жел соқса, ауа райы өзгер...
Уайым түбі - тұңғиық,
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды уайымға берілмеуге, батыл қадам жасап, тәуекелге бел байлауға шақырады. Тура мағын...
«Жазмыш туралы» санатындағы қазақ мақал-мәтелдері тағдырдың жазуы, адамға бұйырған несібе, өмір жолындағы бұралаңдар мен сынақтардың мәнін қысқа да нұсқа жеткізеді. Бұл нақылдар халықтың дүниетанымын, Алланың бұйрығына илану мен адамның ниеті, еңбегі арасындағы байланысын танытады.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.