Тас жауса таңдайдан,
Мұз жауса маңдайдан.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал қиындықтың ең ауыр түрін де төзуге шақырады. Тура мағынасында, аспаннан тас не мұз жауса, адамға қатты соққы тиеді. Астарлы мағынасында өмірде қандай ауыр сынақ келсе де, қаймықпай қарсы тұру керек деген ой жатыр. Яғни, қиындық қанша қатал болса да, адам сабыр сақтап, берік мінез көрсетуі тиіс.
Образдар мен теңеулер
«Тас» пен «мұз» — қатыгездік пен ауырлықтың бейнесі. «Таңдай» мен «маңдай» — адамның ең сезімтал, ең көп соққы тиетін жерлері ретінде алынған. Бұл образдар өмірдің қысымын, тағдырдың салмағын өте әсерлі көрсетеді. Мақалда табиғат құбылысы арқылы адам басынан өтетін таршылық, қайғы, қысым бейнеленген.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал жұмыстағы ауыр кезеңде, тұрмыстық қиыншылықта немесе күтпеген қайғыда айтылады. Ол адамды мойымауға, қиындықты сабырмен көтеруге үндейді. Мысалы, бір адам несие қыспағына түссе де, отбасын асырау үшін тынымсыз еңбек етіп жүрсе, оған жұрт «Тас жауса таңдайдан, мұз жауса маңдайдан» деп дем береді.
Muz jaýsa mańdaıdan.