Сақалға ақ түсті,
Көңілге дақ түсті.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның жасы ұлғайған сайын сыртқы келбеті өзгеріп, сақалына ақ түс кіретінін айтады. Бірақ мақалдың астарлы мағынасы тек кәрілікті емес, өмірдің ауыртпалығы мен көрген бейнеттің көңілге де із қалдыратынын білдіреді. Яғни адам тек дене жағынан емес, жан дүниесі жағынан да қажып, мұңға, уайымға, өкінішке ұшырауы мүмкін.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «сақалға ақ түсу» — қартаюдың, уақыттың өтуінің табиғи белгісі. Ал «көңілге дақ түсу» — жанның жабырқап, сенімнің азаюы, жүрекке салмақ түсуі деген бейнелі ой. Ақ түс пен дақ арқылы халық сыртқы тазалық пен ішкі күйдің айырмасын шебер салыстырады: бір жағынан адам ақ сақалды қарияға айналса, екінші жағынан жүректе өмірдің ауыр ізі қалады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал өмірдің сынағы адамға із қалдыратынын еске салады. Қазіргі заманда ұзақ жылдар бойы ауыр еңбек еткен, отбасын асыраған не қиындық көрген адам осы мақалға сай сипатталады. Мысалы, көп жыл тұрақсыз жұмыс істеп, қарыз бен жауапкершіліктен шаршаған адам сырттай қартайып қана қоймай, ішкі уайымын да сезінеді.
Kóńilge daq tústi.