«Тәуекел нарды жығады.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Нар — ең күшті, ең ауыр түйе, оны жығу оңай емес. Мақал тәуекел, яғни батыл шешім мен қайсар жігер, тіпті нардай алып кедергіні де жығып түсіретінін айтады. Қиын іске бел буған адам өз күшінен әлдеқайда зор нәрсені жеңе алады. Мақалдың мәні — батылдықтың күші, қорқыныштан озған табанды ерік: дене күші жетпейтін жерде тәуекел жетеді.
Образдар мен теңеулер
Нар — көшпелі өмірдегі ең мықты жүк көлігі, ауыр жүкті ұзақ жолға көтеретін бір өркешті түйе. Нарды жығу, мысалы, сояр алдында не емдеу үшін, бірнеше жігіттің күшін талап ететін қиын жұмыс. Мақал осы тұрмыстық көріністі тәуекелдің құдіретіне айналдырады: дене күшімен әрең жығылатын нарды тәуекелдің өзі жығады. Тау жығады, дария кештіреді деген мақалдармен бір ұяда тұрады.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Мақалды ауыр іске кірісер алдында адамға дем беру үшін айтады: емтихан, жарыс, жаңа кәсіп, үлкен құрылыс. Интонациясы — жігерлендіру, сенім ұялату. Күш-қуаты, дайындығы жоқ іске басын тіккен адамды арандату үшін айту орынсыз. Мысалы: «Бұл үйді өз қолымызбен салып шығамыз ба деп қорықпа, тәуекел нарды жығады».
Қолданылу жағдаяттары
— Шаруа қыстың алдында жалғыз өзі мал қорасын салуға кіріскенде, әйелі оған шай құйып отырып, күліп осы мақалды айтады.
— Облыстық олимпиадаға қатысуға қорқып жүрген оқушыға математика мұғалімі осы мақалды айтып, сенім береді.