Тастай батып, судай сіңді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал бір істің, сөздің не болған жағдайдың еш із қалдырмай, мүлде жоғалып кеткенін білдіреді. Тура мағынасында тас суға батса, ауыр болғандықтан түбіне кетеді, ал су оны өзіне сіңіріп, көзден таса етеді. Астарлы мағынасында адам бастан өткерген қайғыны, өкпені, істің нәтижесін немесе бір құпияның байқалмай кетуін осылай суреттейді. Кейде бір нәрсе өте тез ұмытылып, ешкімге білінбей жоғалғанда да айтылады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «тас» — ауыр, қатты, із қалдыратын нәрсенің белгісі. Ал «су» — жұмсақ, бәрін өзіне тартып алатын, ізді дереу жоятын бейне. Осы екі образ арқылы халық бір құбылыстың бір мезетте із-түзсіз кетуін әсерлі жеткізген. Теңеу сөздің көркемдігін арттырып, жағдайдың үнсіз, байқалмай өтуін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал бір оқиға тез ұмытылғанда немесе мәселе елеусіз қалған кезде қолданылады. Мысалы, жұмыстағы бір шағын реніш ертеңіне-ақ айтылмай, бәрі бұрынғыдай қалыпқа келсе, «Тастай батып, судай сіңді» деуге болады. Бұл сөз оқиғаның ізсіз кетуін қысқа да нұсқа білдіреді.