Таудай толқын басса да,
Суға батпас қасқалдақ,
Қанша боран соқса да,
Қыран ұшар аспандап.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамға қандай ауырлық, қысым, сынақ келсе де, намысы мен қайраты мықты жан еңсесін түсірмейтінін білдіреді. Тура мағынасында суға батпайтын қасқалдақ пен боранда да биікке самғайтын қыран суреттеледі. Астарлы мағынасы — қиындық қанша көбейсе де, рухы берік адам жолынан таймайды, керісінше, шыңдала түседі.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы қасқалдақ — су бетінде жүзіп, тіршіліктің ығына тез бейімделетін төзімді құс. Ол адамды қиын жағдайда да өмір сүре білетін, икемді мінезбен салыстырады. Қыран — еркіндік пен асқақтықтың, биік мақсаттың символы. Таудай толқын мен боран — өмірдің ауыртпалығы, күтпеген сын-қатерлері. Осы бейнелер арқылы мақал қайсарлық пен төзімділікті әсерлі жеткізеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгінгі күні оқуда, жұмыста, отбасылық немесе қаржылық қиындықтарда берілмеуге шақырады. Мысалы, жас маман алғашқы кезде жұмысында қиналып, талай кедергіге тап болса да, сабыр сақтап, білімін арттырса, кейін өз ісінің шебері бола алады. Яғни, қиындық адамның жолын бөгемей, оны шыңдайды.
Sýǵa batpas qasqaldaq,
Qansha boran soqsa da,
Qyran ushar aspandap.