«Асыл - асылдан, нәсіл - нәсілден.» — мағынасы қандай?

Негізгі мағынасы

Асыл нәрсе асылдан шығады, тұқым тұқымнан жалғасады. Мақал жақсы қасиеттің тектен берілетінін айтады: асыл адамнан асыл ұрпақ туады, әр әулеттің өз ізі, өз белгісі балаларында көрінеді. Ойдың екі жағы бар: бірі — ата-бабаның жақсы қасиетін ұрпақ жалғастырады деген мақтаныш, екіншісі — адам өз тегінің абыройын сақтауға міндетті деген жауапкершілік. Мақал тектің күшін айтады, бірақ тәрбиенің орнын жоққа шығармайды.

Образдар мен теңеулер

Асыл — қымбат, бағалы, сапалы: асыл тас, асыл мата, асыл тұқым. Нәсіл — тек, ұрпақ, тұқым. Мақал екі жұпты бірдей құрып, бір сөзді екі рет қайталайды: «асыл — асылдан», «нәсіл — нәсілден». Мұндай қайталау сөзді өзіне өзін сілтеп, тұйық шеңбер жасайды: шыққан жеріне ұқсас нәрсе ғана шығады. «Асыл — нәсіл» ұйқасы мақалды жеңіл әрі ұрымтал етеді. Мал баққан халық тұқым асылдандыруды жақсы білген, сол тәжірибе адамға да көшкен.

Қазіргі өмірде қолданылуы

Атасы да, әкесі де ел сыйлаған, баласы да солардың жолын қуған адамды мақтағанда айтылады. Тойда, құдалықта құда жақтың тегін құрметтеу үшін де қолданылады. Адамды тегіне қарап кемсіту, «тегі жаман» деп біреудің жолын жабу үшін айту орынсыз. Мысалы: «Атасы да шешен еді, немересі де сөзге шебер, асыл — асылдан, нәсіл — нәсілден».

Қолданылу жағдаяттары

— Құдалықта қыз жақтың ақсақалы құда жақтың атасының жақсылығын еске алып, жігітті мақтау үшін мақалды айтады.
— Атасының ұсталығын жалғастырып, ауылға ер-тұрман соғып жүрген жігітке ақсақал мақалды айтып, бата береді.

Бұл мақалдың мағынасы жасанды интеллекттің көмегімен жасалды. Қажет болған жағдайда түзетулер енгізіңіз.
Күнде бір мақал
Осындай мақалдар мағынасымен бірге күн сайын таңғы 09:00-де
Telegram-ды ашу
Асыл - асылдан, нәсіл - нәсілден. — қазақша мақал
Жүктеу
Латын жазуында
Asyl - asyldan, násil - násilden.