Асыл - асылдан, нәсіл - нәсілден.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — асыл зат асыл заттан, текті ұрпақ текті әулеттен тарайды. Астарлы мағынасы — адамның мінезі, тәрбиесі, қадір-қасиеті көбіне шыққан ортасына, ата-тегіне, көрген өнегесіне байланысты қалыптасады. Жақсыдан жақсы туады, көргені мен өскен ортасы оның болмысына әсер етеді деген ой айтылады. Бірақ бұл тек текті әулетке ғана қатысты деген сөз емес, адам өзін тәрбиелеу арқылы да биікке көтеріле алады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «асыл» сөзі — тек қымбат бұйым емес, таза, бағалы, қадірлі нәрсенің бейнесі. «Нәсіл» — тұқым, тегi, ұрпақ жалғастығы. Халық бұл сөздер арқылы тектілік пен табиғи ұқсастықты салыстырып, жақсы қасиет ұрпақтан-ұрпаққа берілетінін аңғартады. Образдың түп мәні — адамның қадірі оның тегінде ғана емес, сол тектен алған тәрбиесінде екенін көрсету.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды отбасы тәрбиесі, мінез қалыптастыру, ұрпақ сабақтастығы туралы айтқанда қолданады. Мысалы, ата-анасы еңбекқор, адал, білімді болса, бала да сондай ортада өсіп, жақсы қасиеттерді бойына сіңіреді. Сондықтан мақал адамға тек шыққан тегін емес, сол тегке лайық болуды да еске салады.