Аттан жығылғанды бөрі аңдиды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: аттан жығылып қалған адамды бөрі аңдиды, яғни жолда не далада қорғансыз қалған жанға қауіп төнеді. Астарлы мағынасы: адам әлсіреп, сүрініп, қорғансыз күйге түскенде, оны пайдаланып қалғысы келетіндер көбейеді. Сондықтан тіршілікте абай болып, әлсіз сәтте де сақтықты жоғалтпау керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «аттан жығылу» — тек құлау емес, өмірдегі сәтсіздік, дәрменсіздік, беделден айрылу дегенді білдіреді. Ал «бөрі» — қауіпті, аяусыз, сырттан төнген қатердің бейнесі. Яғни адам сүрінсе, оны айналадағы қатал орта, жаман ниетті кісілер немесе қиын жағдай дереу аңдуы мүмкін деген ой берілген.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өзекті. Мысалы, жұмыстан қысқарып, қаржылық қиындыққа тап болған адамға алдаушы адамдар несие, күмәнді келісім, жеңіл пайда уәдесімен келуі мүмкін. Сол кезде асықпай ойланып, сенімді адамдардан кеңес алып, сақ жүрген дұрыс. Мақал адамның әлсіз шақта да сабыр сақтап, өзін қорғауға шақырады.