Асыңа тойғызбасаң да,
Ақ ниетіңе тойғыз.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: біреуге мол ас беріп қарық қылмасаң да, шын көңілден шыққан ақ пейіліңмен риза қыл. Астарлы мағынасы — адамның қадірі дастарқанның молдығымен емес, ниетінің тазалығымен өлшенеді. Қолың қысқа болса да, жылы сөз, шынайы ықылас, сый-құрмет көрсете білу — ең үлкен сый.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ас» — материалдық байлық, қолдағы бар дүние. Ал «ақ ниет» — адам жүрегінің тазалығы, адал ықылас, мейірім. «Тойғызу» сөзі тек қарын тойдыруды емес, көңіл тоятын, жанның разы болуын білдіреді. Яғни, мол несібе бермесең де, жүректен шыққан ілтипат адамға жетіп, оның көңілін көтереді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал қонақ күту, көмек беру, аралас-құралас қарым-қатынаста өте орынды айтылады. Мысалы, студент досыңды қымбат мейрамханаға апара алмасаң да, үйіңде шай беріп, шын көңілмен қарсы алсаң, ол өзін құрметтелгендей сезінеді. Демек, адамның шынайылығы мен мейірімі — ең бағалы байлық.
Aq nıetińe toıǵyz.