Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
632.6K
Қаралым
287
Орташа
Сұрыптау:
Жақсының жолы - жарық күн.
**Негізгі мағынасы** «Жақсының жолы - жарық күн» деген мақал жақсы адамның ісі де, өмірі де айналасына нұр шашады деген...
Орынсыз ойын - сындырар мойын.
**Негізгі мағынасы** «Орынсыз ойын - сындырар мойын» деген мақал кез келген әрекеттің өз реті, шегі болатынын ескертеді...
Әкеңнің қадірін әке болғанда білерсің,
Жастықтың қадірін қартайғанда білерсің,
Жақсының қадірін жамандық көріп білерсің.
Жастықтың қадірін қартайғанда білерсің,
Жақсының қадірін жамандық көріп білерсің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам өмірдегі ең қымбат нәрселердің бағасын көбіне сол нәрседен айырылғанда не оны бастан...
Қатып қалған қайысқа сорпа бүркер,
Аспандағы жұлдыздың алтауы Үркер.
Аспандағы жұлдыздың алтауы Үркер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қатып, қатаң тартылып қалған қайысты сорпамен жібіту, ал аспандағы жұл...
Еңбектен қашқан дөңбекке жолығар.
**Негізгі мағынасы** Еңбектен қашқан адам ақырында қиындыққа, жоқшылыққа немесе бейнетке тап болады деген ой айтылады. М...
Кісі қылығымен танылар.
**Негізгі мағынасы** Кісі өз сөзінен гөрі ісімен, мінез-құлқымен, адамдарға деген қарым-қатынасымен танылады. Тура мағын...
Досыңа балдай тәтті бол,
Дұшпанға тастай қатты бол.
Дұшпанға тастай қатты бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға екі түрлі мінез ұстануды үйретеді: досқа — мейірімді, жылы, сыйлы болу керек; ал д...
Пайданың зоры -
Дос үшін шеккен зиян.
Дос үшін шеккен зиян.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — досың үшін бір нәрседен ұтылу, шығынға бату. Астарлы мағынасы — шынайы...
Мал арыстанның аузында, түрікменнің түбінде.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: малдың бір бөлігі арыстанның аузында, ал бір бөлігі түрікменнің түбінде...
Біреудің қолымен от көсеме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуді өз пайдаң үшін қиын іске жұмсама, өзіңе тиесілі жауапкершілікті өзің көтер дегенд...
Шыбын да балға қонады.
**Негізгі мағынасы** Шыбын да балға қонады деген мақал сырттай қарағанда балға тек пайдалы, тәтті нәрсе ретінде тартылад...
Есеп түбі - егес.
**Негізгі мағынасы** Есеп түбі — егес деген мақал ұсақ-түйекке дейін есептеп, әр нәрсенің ақысын, үлесін, пайдасын ғана...
Жақсы көрші - саяң,
Жаман көрші - шаян.
Жаман көрші - шаян.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал көршінің адам өміріндегі орнын терең түсіндіреді. Жақсы көрші басыңдағы саяңдай, яғни қиы...
Жаманды жақсы десең,
Бөркі қазандай болады.
Бөркі қазандай болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның жағымсыз мінезін орынсыз мақтасаң, ол өзіне сеніп, тіпті паңданып, асқақтап кетет...
Ноқталы басқа бір өлім.
**Негізгі мағынасы** «Ноқталы басқа бір өлім» деген мақал адамның басына түскен ауыр тағдырдан, еріксіз күйден құтылу қ...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жүзігің алтын болғанша,
Жүзің жарқын болсын.
Жүзің жарқын болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алтын жүзік таққаннан гөрі, адамның жүзі ашық, нұрлы, көрікті болғаны...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.