Татуға - тіл, сұлуға - сұқ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Татуға - тіл, сұлуға - сұқ» деген мақал адам баласының көңілі мен ниетіне байланысты айтылған. Тату, сыйлас, жақсы адаммен араласуға жылы сөз, әдемі тіл қажет; ал көрікті, сымбатты жанға көбіне елдің назары түсіп, қызығушылық, тамсану білдіріледі. Астарлы мағынасы — әр адамның өзіне лайық ықыласы мен қарауы болады, бірақ жақсы қарым-қатынас сөзден басталады. Тіл жұмсақ болса, ара да тату, ниет те түзу болады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «тіл» — жай сөйлеу құралы емес, адамдарды жақындастыратын ізет пен татулықтың белгісі. «Тату» сөзі ауызбіршілігі бар, сыйласа білетін жанды аңғартады. Ал «сұқ» — сұқтанып қарау, таңдану, қызығу мағынасында. «Сұлу» сөзі сыртқы көрікпен бірге, назар тартар тартымдылықты білдіреді. Яғни, бұл жерде тіл мен көз — адамның ішкі сезімі мен сыртқы әсерін танытатын образдар.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды адамдармен дұрыс тіл табысу, әдеппен сөйлеу, біреудің еңбегін не сұлулығын орынсыз қызғанбау мағынасында қолдануға болады. Мысалы, жаңа ұжымға келген адам бәрімен жылы сөйлессе, тез сыйласым табады. Ал біреудің жетістігіне қызыға қарап, жақсы сөз айту да мәдениеттің белгісі.