Телегейге тел жаңғырық,
Ұшқан құсқа жел жаңғырық.
«Телегейге тел жаңғырық, Ұшқан құсқа жел жаңғырық.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақал үлкен кеңістік пен еркіндікте әр дыбыс, әр қимыл өзіне сай жауап табатынын білдіреді. Тура мағынада телегей теңіздей кең жерде шыққан үн жаңғырып естіледі, ал көкте ұшқан құс желмен тілдескендей әсер қалдырады. Астарлы мағынасы — адам да, іс те ортаға қарай танылып, кең дүниеде әр әрекетінің ізі байқалады. Яғни, не істесең де, оның жаңғырығы болады: жақсы сөз де, жаман қылық та қайтып соғады.
Образдар мен теңеулер
«Телегей» — шеті көрінбейтін кеңдік, ал «жаңғырық» — істің, сөздің қайтарымы. «Ұшқан құсқа жел жаңғырық» дегенде құс пен желдің байланысы арқылы еркіндік, қозғалыс, табиғат үйлесімі суреттеледі. Бұл теңеулер өмірдің кең өрісінде ештеңе елеусіз қалмайтынын аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақалды әлеуметтік желіде, жұмыста не ортада айтылған сөздің салдары барын ескерткенде қолдануға болады. Мысалы, біреу өзгеге орынсыз сөз жазса, ол сөз көпшілікке тарап, өзіне беделін түсіріп қайтады. Сондықтан әр іс пен сөзге жауапкершілікпен қарау керек.
Ushqan qusqa jel jańǵyryq.