Тас лақтырғанға ас лақтыр.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамға жамандық жасаған кісіге де бірден жамандықпен жауап берме, сабыр сақта, ізгілік таныт дегенді білдіреді. Тура мағынасында «тас лақтырғанға» қарсы «ас лақтыру» мүмкін емес, сондықтан бұл — астарлы сөз. Мағынасы: біреу саған өкпе, қиянат, ауыр сөз айтса, сен де соған сай дөрекілік көрсетпей, сабырмен, кеңдікпен жауап бер. Жақсылық жамандықты жеңеді деген ой жатыр.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «тас» — қаталдықты, қиянат пен суық мінезді білдіреді. Ал «ас» — мейірім, кең пейіл, береке мен адамгершіліктің белгісі. Халық тас пен асты қарама-қарсы қойып, жамандық пен жақсылықты салыстырады. Яғни ауырды ауырмен қайтару емес, жұмсақтықпен тоқтату керек деген өнеге береді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әлеуметтік желіде, жұмыста не үй ішінде ренжіскен кезде өте орынды. Мысалы, бір адам чатта саған дөрекі жазса, сен де ашумен жауап бермей, сыпайы сөйлесіп, мәселені сабырмен шешуге тырысасың. Сонда дау ұлғаймайды, сыйластық сақталады.