Татуға тіл, сұлуға көз тиеді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал тату, ынтымақты адамдарға да, көркімен көз тартқан сұлуға да қызығушы, іштар жандардың назары түсетінін білдіреді. Тура мағынада «тіл тию», «көз тию» деген наным бар: біреудің жақсысына тілмен де, назармен де кесір келуі мүмкін. Астарлы мағынасы — жақсы адамды, сұлу нәрсені, берекелі тірлікті қызғаныш пен орынсыз сөзден қорғау керек. Яғни, көптің сөзіне ілінбеу, мақтанды көбейтпеу, абай болу қажет.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «тату» — бірлігі бекем, арасы жарасқан жұртты, ал «сұлу» — тек сыртқы көркі әдемі адамды ғана емес, жалпы тартымды, бағалы нәрсені меңзейді. «Тіл тию» сөздің қуатын, ал «көз тию» сырт көздің сұғы мен қызғанышын бейнелейді. Халық осылайша жақсыға әрдайым сақтық керек екенін көркем түрде жеткізген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әлеуметтік желіде де, күнделікті өмірде де орынды. Біреудің бақытын, табысын, отбасындағы татулығын орынсыз мақтай бермеу, қызғаныш туғызбау керек деген ескерту ретінде айтылады. Мысалы, жас отбасы үйлесіп, үй алғанын жарияласа, үлкендер «Татуға тіл, сұлуға көз тиеді» деп, артық мақтанбай, сабыр сақтауды кеңес етуі мүмкін.