Таяқ жеген төбелеске тоймайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: таяқ жеген адам төбелесті тоқтатпай, қайта-қайта жанжалды жалғастыра береді. Астарлы мағынасы — кей адам өзіне зиян келсе де, қырсық мінезінен, ашуынан немесе дауға құмарлығынан бас тартпайды. Мұндай адам сабақты дұрыс түсінбейді, жеңілгеннен ғибрат алмайды, керісінше, өз қателігін қайталап, тағы да қиындыққа ұшырайды. Мақал адамды ойлануға, сабыр сақтауға, орынсыз жанжалдан аулақ болуға шақырады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «таяқ жеген» сөзі — жазаланған, соққы көрген, зиян шеккен адамның бейнесі. Ал «төбелеске тоймайды» деген тіркес — жанжалдан, тартыстан, өшпенділіктен арылмайтын мінезді білдіреді. «Тоймау» сөзі әдетте қанағатсыздықты, тыным таппауын көрсетеді. Яғни бұл жерде төбелеске құмар адам ашкөздік сияқты, жанжалға да шектен тыс әуес деген ой берілген.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазіргі заманда да өзекті. Мысалы, әлеуметтік желіде біреу ұрыс шығарса, кей адамдар оған жауап беріп, дауды одан әрі ушықтырады. Бір рет ренжіп, зиян көрсе де, қайта сөз таласына кіріседі. Осындайда мақал «жанжалды жалғастырма, сабыр ет, пайдасыз тартыстан шық» деген ескерту ретінде қолданылады.