Тегі жаман тойда:
Тонымды бер! - дер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал мінезі жаман, пиғылы дұрыс емес адам той сияқты қуанышты ортада да өз пайдасын ғана ойлайтынын аңғартады. Тура мағынасында, ондай адам тойға келсе, біреудің тонын сұрап алуға дейін барады. Астарлы мағынасы — жаман текті, сараң не ұяттан жұрдай кісі көптің қуанышын да жеке олжаға айналдырады, елге салмақ салады деген ескерту.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «той» — береке мен қуаныштың белгісі, ал «тонымды бер» деуі — біреудің дүниесіне қол сұғу, қанағатсыздық пен әдепсіздіктің бейнесі. «Тегі жаман» тіркесі адамның шыққан ортасынан гөрі, өз мінезінің бұзылғанын, тәрбиесіздігін көрсетеді. Халық осылайша сыртқы сән-салтанатқа қарамай, адамның ішкі болмысына мән берген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды той-томалақта орынсыз талап қоятын, не өз пайдасын ғана көздейтін адамдарға қатысты айтуға болады. Мысалы, біреу туған күнге шақырылса да, сыйлықтан бөлек тағы да қымбат нәрсе дәметсе, жұрт «Тегі жаман тойда: Тонымды бер! - дер» деп мысқылдайды.
Tonymdy ber! - der.