Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
408.3K
Қаралым
185
Орташа
Сұрыптау:
Досың ұрса , аңқылда,
Дұшпаның ұрса, күйін
Дұшпаның ұрса, күйін
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды мінезін түзейтін сын мен әділ ескертуді дұрыс қабылдауға үйретеді. Досың кейде ұрс...
Игілікке - сүйгілік.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қандай да бір игі іс, береке, пайдалы әрекет болса, соған жұрттың да ы...
Тәкаппардың семірткен малы,
Ойнақтап жүріп қасқырға кезігеді.
Ойнақтап жүріп қасқырға кезігеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тәкаппар, паң адамның асығыстықпен, бейқамдықпен әрекет етсе, өзіне зиян келтіретінін еск...
Пәлен жерде алтын бар,
Іздеп барсаң, бақыр да жоқ.
Іздеп барсаң, бақыр да жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды қиялға ермей, шындықты дұрыс бағалауға шақырады. Тура мағынасы: «алыста бір жерде...
Ғалам - адам үшін,
Адам - ғалам үшін.
Адам - ғалам үшін.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен әлемнің бір-бірімен тығыз байланысын білдіреді. Тура мағынасында ғалам адамға өм...
Бар малын жейді,
Ұятсыз арын жейді.
Ұятсыз арын жейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұят пен ардан айырылған адамның шектен шығып, тоқтамайтын ашкөз, жиіркенішті мінезін сына...
Балаға жұғыспа, пәлесі жұғады,
Қатынға жұғыспа, қарасы жұғады.
Қатынға жұғыспа, қарасы жұғады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам кіммен араласса, соның мінезі мен ықпалы да сіңетінін ескертеді. Тура мағынасында «б...
Жақсының шапағаты
Тиер тар жерде.
Жаманның кесапаты
Тиер әр жерде.
Тиер тар жерде.
Жаманның кесапаты
Тиер әр жерде.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсы адамның пайдасы тек кең кезде емес, қысылған, қиын шақта ерекше білінетінін айтады....
Жақсылыққа жақсылық -
Әр кісінің ісі дүр.
Жамандыққа жақсылық -
Ер кісінің ісі дүр.
Әр кісінің ісі дүр.
Жамандыққа жақсылық -
Ер кісінің ісі дүр.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жақсылық жасаған адамға жақсылықпен жауап беру — көптің де қолынан келе...
Жыланның тілі айыр,
Жылан мінезді адамның сөзі айыр.
Жылан мінезді адамның сөзі айыр.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал екіжүзді, тұрақсыз, сөзі мен ісі қабыспайтын адамды сынайды. Жыланның тілі айыр болғаны с...
Көн құрысса, қалыбына барады,
Көпке түскен іс анығына барады.
Көпке түскен іс анығына барады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ескі, көн болған зат иіліп-бүксе де, қайтадан өз қалпына келе алады де...
Аталы сөзге арсыз жауап қайырар,
Ақ пен қараны шындық айырар.
Ақ пен қараны шындық айырар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам сөздің салмағын түсініп сөйлеуі керек екенін айтады. Аталы сөз — ақылға, өнегеге, тә...
Сау басын саудаға салды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам өзінің амандығын, ар-намысын не ең қымбат нәрсесін пайда үшін тәуекелге тіккенде айт...
Жазасын тартпайтын жамандық болмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — істелген жаман іс, әділетсіз әрекет немесе теріс қылық бір күні міндет...
Жұтқан жұтамас.
**Негізгі мағынасы** «Жұтқан жұтамас» деген мақалдың тура мағынасы — бір нәрсені жұтып қойған адам қайта жұта алмайды. А...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.