Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
408.2K
Қаралым
185
Орташа
Сұрыптау:
Ағайын алтау болса, адам тимейді,
Тура жүрсең, лебізің күймейді.
Тура жүрсең, лебізің күймейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал екі үлкен ойды қатар айтады. Біріншісі — адамның артында сүйеніш болатын ағайын-туыс көп...
Жақсы жүрген жерінде кент салады,
Жаман жүрген жерінде өрт салады.
Жаман жүрген жерінде өрт салады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам жүрген жеріне, қалдырған ісіне қарап бағаланатынын айтады. Жақсы адам қай ортаға бар...
Жақсы ниет - жарым ырыс.
**Негізгі мағынасы** Жақсы ниет — істің бастауы, ал адал ой мен ізгі пиғыл адамның жолын ашатын үлкен күш. Мақал тура ма...
Өтірік - қаңбақ, шын - салмақ.
**Негізгі мағынасы** Өтірік жеңіл, тұрақсыз нәрсе сияқты: ол жел айдаған қаңбақтай тез ұшып кетеді, ұзаққа бармайды. Ал...
Күң- күншіл.
**Негізгі мағынасы** «Күң- күншіл» мақалы адамның ішкі мінезін әшкерелейді: өз орнын, берілген жұмысын не тағдырын қабы...
Жаманды жақсы десең,
Бөркі қазандай болады.
Бөркі қазандай болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның жағымсыз мінезін орынсыз мақтасаң, ол өзіне сеніп, тіпті паңданып, асқақтап кетет...
Қырсық қырық ағайынды.
**Негізгі мағынасы** Қырсық деген – бір жамандықтың артынан екінші жамандықтың еріп келуі, бір қиындықтың көбейіп, тізбе...
Өткір пышақ қынға қас,
Өтірік сөз жанға қас.
Өтірік сөз жанға қас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал шындық пен өтіріктің ара жігін ашып тұр. Өткір пышақ қынға симай, сыртқа шығып тұрса, қа...
Алды-артыңа қарайла,
Бөрік астында бөрі бар,
Басып кетпе, абайла.
Бөрік астында бөрі бар,
Басып кетпе, абайла.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр қадамын аңдап басуға, айналасына мұқият қарауға шақырады. Тура мағынасында жол...
Екі қарға таласса, бір құзғынға жем болар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: екі қарға бір жемге таласса, екеуі де әлсіреп, соңында оны құзғын алып...
Кісі қылығымен танылар.
**Негізгі мағынасы** Кісі өз сөзінен гөрі ісімен, мінез-құлқымен, адамдарға деген қарым-қатынасымен танылады. Тура мағын...
Аларманға алтау аз,
Берерменге бесеу көп.
Берерменге бесеу көп.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алушы адамға алты да аз көрінеді, ал беруші адамға бесеу де көп болып...
Ұрыға мал құтаймас.
**Негізгі мағынасы** «Ұрыға мал құтаймас» деген мақалдың тура мағынасы — ұрының қолындағы мал көбеймейді, берекелі болм...
Сөз салысқан - дауға ортақ,
Ат салысқан - жауға ортақ.
Ат салысқан - жауға ортақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір іске сөз қосып, айтысқа араласқан адам даудың ортасына түседі; ал а...
Сүтке тиген мысықтай.
**Негізгі мағынасы** «Сүтке тиген мысықтай» деген мақал бір нәрсеге қатты құмартып, соған жеткен соң өзін ұстай алмай қ...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.