Қарамық өзін бау санайды,
Төбе өзін тау санайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал өз қадірін асыра бағалайтын, шынайы орнын дұрыс түсінбейтін адам туралы айтады. Қарамық – егіннің арасындағы арам шөп, ал төбе – жай ғана кішкентай биіктік. Мақалдың тура мағынасы бойынша, қарамық өзін бау-бақшаның игі өсімдігі санайды, ал төбе өзін үлкен тау көреді. Астарлы мағынасы – дәрежесі аз болса да, өзіне орынсыз сеніп, паңданатын, мақтаншақ адамды әжуалау.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қарамық» пен «төбе» – кішілік пен шектеулі мүмкіндіктің белгісі. Қарамықтың бау саналуы – пайдасыз нәрсенің өзін құнды көруі. Төбенің тау саналуы – азды көп, кішіні үлкен деп көрсету. Халық мұнда табиғаттағы шағын нәрселер арқылы адам мінезіндегі тәкаппарлықты әдемі бейнелеген.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал өзін тым жоғары ұстап, шынайы бағасын білмейтін адамдарға қатысты қолданылады. Мысалы, тәжірибесі аз адам өзгелерді менсінбей, бәрін өзі ғана дұрыс деп сөйлесе, оған осы мақал айтылып, сабырға, қарапайымдыққа шақырылады. Яғни, адам өз орнын біліп, кішіпейіл болғаны дұрыс.
Tóbe ózin taý sanaıdy.