Қайталаған дерт жаман,
Қайта бұзылған серт жаман.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал уәде мен анттың қадірін түсіндіреді. Бір рет бұзылған серттің өзі жаман болса, сол қателік қайта-қайта қайталанса, оның зияны тіпті күшейеді. Тура мағынада — бұзылған уәденің адамға да, қатынасқа да кесірі тиеді. Астарлы мағынасы — сөзіне берік болу, сенімді ақтау, бір істегі қателікті әдетке айналдырмау керек деген ескерту.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «дерт» сөзі тек ауруды емес, қайталанған жаман әдетті, ішкі кеселді білдіреді. «Серт» — адамның берген уәдесі, анты, өз сөзіне жауапкершілігі. Дерттің қайта-қайта келуі адамды әлсіретсе, серттің қайта бұзылуы да ел ішіндегі сенімді әлсіретеді. Сондықтан мақалда ауру мен уәде бұзуды қатар алып, екеуінің де қауіпті екенін салыстыра көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал достар арасында, жұмыста немесе отбасыда берген сөзді орындау керек екенін еске салады. Мысалы, бір қызметкер жобаны уақытында бітіре алмаймын деп бірнеше рет уәде беріп, бірақ қайта-қайта кешіктірсе, оның сөзіне сенім азаяды. Сол сияқты, адам бір рет қателессе — түзелуге болады, ал сол қателікті қайта жалғастыру беделге нұқсан келтіреді.
Qaıta buzylǵan sert jaman.