Жақсылық, жамандық туралы — 35-бет 2192
Сұрыптау:
Қарау - нәпсінің құны.
Негізгі мағынасы Қараулық, яғни іш тартып қарау, күндеу, қызғану — нәпсінің, пендешіліктің белгісі. Бұл мақал адам…
Қараша үйде сұңқар бар, ораздыға жолығар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қарапайым, жұпыны көрінетін үйдің ішінде де асыл, қадірлі адам болуы…
Қарға мақтанып сұңқар болмас,
Есек мақтанып тұлпар болмас.
Есек мақтанып тұлпар болмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өз-өзін орынсыз мақтау адамды биіктетпейтінін білдіреді. Қарға қанша мақтанса да сұңқарға…
Қарғамен жолдас болсаң, шоқығаның боқ болар,
Бүркітпен жолдас болсаң, тамағың тоқ болар,
Аққумен жолдас болсаң, тәнің пәк болар.
Бүркітпен жолдас болсаң, тамағың тоқ болар,
Аққумен жолдас болсаң, тәнің пәк болар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам кіммен араласса, соның мінезі мен ықпалы өзіне жұғатынын айтады. Қарға — лас жерді…
Қарғаның жүзіне бір кесек,
Жаманның жүзі бірге есеп.
Жаманның жүзі бірге есеп.
Негізгі мағынасы Бұл мақалда жаман адамға қанша жақсылық жасасаң да, оның көңілі бірден өзгермейтіні, жасаған…
Күнде бір мақал
«Жақсылық, жамандық туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Қарны ашқанға қара нан май татыр,
Шөлдегенге қара су бал татыр.
Шөлдегенге қара су бал татыр.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның аса зәру кезде кез келген қарапайым нәрсені де ерекше бағалайтынын білдіреді. Қарны…
Қарны ашқанға қара талқан майдай көрінеді.
Негізгі мағынасы Қиындық көрген, ашыққан адамға кез келген қарапайым нәрсе қымбат, тәтті, тартымды болып көрінеді…
Қары ауырмағанның басы ауырмайды.
Негізгі мағынасы Қары ауырмағанның басы ауырмайды деген мақалдың тура мағынасы — дене мүшесі қары ауырмаса, адамның…
Қарыз, қарызды беру - парыз.
Негізгі мағынасы Қарыз алу оңай, бірақ оны уақытында қайтару – адамдық міндет. Мақалдың тура мағынасы: біреуден алған…
Қас болып, дос болғанға мақтан,
Дұшпанмен дос болудан сақтан.
Дұшпанмен дос болудан сақтан.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам қарым-қатынасындағы ең үлкен сынақ — бұрынғы жаулықты ұмытып, шын достыққа келу екенін…
Қас екенін қабағынан таны,
Сараң екенін табағынан таны.
Сараң екенін табағынан таны.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам мінезін оның сыртқы қылығынан, ұстаған жүріс-тұрысынан тануға болатынын айтады. Жаман…
Қас жақсының белгісі -
Өз үйінде өзі құл.
Қас жаманның белгісі -
Өз үйінде өзі сый.
Өз үйінде өзі құл.
Қас жаманның белгісі -
Өз үйінде өзі сый.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жақсы мен жаманды үй ішіндегі мінез-құлқы арқылы салыстырады. «Қас жақсы» адам өзін көп…
Қасірет соңы - қуаныш.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өмірдің ауыспалы екенін білдіреді: адам басынан қиындық, мұң, ауыр сынақ өтсе де, оның соңы…
Қасқадан төбел туады,
Қотырдан қыршаңқы туады.
Қотырдан қыршаңқы туады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның не нәрседен тараса да, соған ұқсас қасиет алып шығатынын меңзейді. Тура мағынасында…
Қасқыр - ауыз, түлкі - құйрық.
Негізгі мағынасы Бұл мақал айлакер, қу тілді, сырттай момын көрінгенімен ішінен өз пайдасын ғана ойлайтын адамды…
Қасқыр да қастық қылмайды жолдасына.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқырдың өзі де өз жолдасына, яғни бірге жүрген серігіне, әдейі қастық…
Қасқырдан қайрат кетсе,
Ешкіні «апа», текені «жезде» дейді.
Ешкіні «апа», текені «жезде» дейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қайраты кеткен қасқыр әлсізденіп, бұрын жем қылатын ешкіге де батпай, оған…
Қасқырдың жылағаны
Құдайдың құлағына жетпейді.
Құдайдың құлағына жетпейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, қасқыр қанша жыласа да, оның зарын ешкім елемейді. Астарлы…
Қасқырдың ойлағаны - арамдық,
Қойдың ойлағаны - амандық.
Қойдың ойлағаны - амандық.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам мен мінезді астарлап салыстырады. Қасқыр — жыртқыштықтың, қатігездік пен зұлым ниеттің…
Қасқыр ішігі бар кісі,
Жолдасының тоңғанын білмес.
Жолдасының тоңғанын білмес.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қасқырдың ішігі киілген адам өз тоңуын сезбегендей, жолдасының тоңғанын да…
Қасқыр қартайса да, қойға әлі келеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қасқыр қартайса да, қойға шабу мінезін тастамайды. Астарлы мағынасы: адам…
Қасқыр қарызын терісімен өтейді.
Негізгі мағынасы Қасқыр қарызын терісімен өтейді деген мақалдың тура мағынасы — қасқыр біреуге зиян келтірсе, ақыры өзі…
Қасқырлы жердің иті айтақшыл.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қасқыр көп жүретін жерде ит те үнемі үріп, айтақтап отырады. Астарлы…
Қасқыр мен ұры - мінездес,
Екеуі де түнді аңдиды.
Бұлбұл мен гүл - мінездес,
Екеуі де күнді аңдиды.
Екеуі де түнді аңдиды.
Бұлбұл мен гүл - мінездес,
Екеуі де күнді аңдиды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал екі түрлі құбылысты салыстыру арқылы мінез ұқсастығын көрсетеді. Қасқыр мен ұры түнді аңдуы…
Қасқыр тойғанына емес, қырғанына мәз.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр тойып тамақ ішкеннен емес, көп малды қырып тастағанына қуанады…
Қастағы сызу көзді алдайды.
Негізгі мағынасы Қастағы сызу көзді алдайды деген мақал сыртқы көріністің кейде шындықты бүркемелейтінін білдіреді…
Қасықпен көлді құрта алмайсың,
Қастықпен елді құрта алмайсың.
Қастықпен елді құрта алмайсың.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — кішкентай қасықпен үлкен көлдің суын тауыса алмайсың. Астарлы мағынасы…
Қасықтап жинағанды шөміштеп төкпе.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қасықпен аз-аздан жинаған нәрсені шөмішпен бір-ақ төгіп жіберме деген сөз…
Қасыңдағы күйеуден,
Қарғылаған тазы артық.
Қарғылаған тазы артық.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ерте замандағы тұрмыстан туған өткір сөз. «Қасыңдағы күйеу» — қасыңда отырып, қолынан іс…
Қаталдық қартайтады,
Күлкі көркейтеді.
Күлкі көркейтеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам мінезінің бет-бейнесі туралы айтады. Тура мағынада қатал, суық, ашулы адамның жүзі де…
Қатерлі жерде қаперсіз отырма.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды сақ болуға, қауіп бар жерде бейқам отырмауға шақырады. Тура мағынасы — қатерлі, қауіп…
Қатты жауған күн тез ашылады,
Қатты ашуланған кісі тез басылады.
Қатты ашуланған кісі тез басылады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ашуы да табиғат құбылысы сияқты өткінші екенін білдіреді. Қалай қатты жауған күн…
Қатты жерде қақ тұрар ,
Ынсапты елде Хақ тұрар.
Ынсапты елде Хақ тұрар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның да, елдің де ішкі берік мінезін жоғары қояды. «Қатты жерде қақ тұрар» дегені — жері…
Қатты қаңтар болмай,
Су-теңіз тоңбайды,
Қатын шайпау болмай,
Ер жалғыз үй қонбайды.
Су-теңіз тоңбайды,
Қатын шайпау болмай,
Ер жалғыз үй қонбайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қыс қатты болмаса, су мен теңіз толық қатпайды; ал отбасында әйелдің…
Қаттыны жұмсақ жеңеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қатты, берік нәрсені жұмсақ нәрсе жеңеді деген ой. Астарлы мағынасы…
Қатын ашуланса қатты айтар,
Бала ашуланса бетін қайтар.
Бала ашуланса бетін қайтар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ашуға берілген адамның сөзі де, ісі де өзгеріп кететінін ескертеді. Тура мағынасында әйел…
Қатынның қарғысы жаман.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әйелдің, әсіресе ашу үстінде айтылған қарғысының ауыр тиетінін ескертеді. Тура мағынасында…
Қатынның шайпау болғаны - болмағаны,
Келіннің шайпау болғаны - оңбағаны.
Келіннің шайпау болғаны - оңбағаны.
Негізгі мағынасы Бұл мақал келін мен әйелдің үй ішіндегі мінезі, сөзі мен жүріс-тұрысы отбасының татулығына тікелей…
Қатын өлді - қамшының сабы сынды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал тура мағынасында бір адамның қайтыс болуын құралдың сынуымен салыстырып айтқандай көрінеді…
Қатының жақсы болса, жұмақ үйіңде,
Қатының жаман болса, тозақ үйіңде.
Қатының жаман болса, тозақ үйіңде.
Негізгі мағынасы Бұл мақал отбасы ішіндегі тыныштық пен берекенің көбіне әйелдің мінезі, сабыры мен ақылына байланысты…