«Қанжар қынында қалғиды.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Қанжар қынында жатса, ол тыныштықтың белгісі. Бұл мақал адам ашуға ерік бермей, сабыр сақтаса, дау да, қантөгіс те болмайтынын аңғартады. Тура мағынасында — қанжар өз орнында тұр, қолданылмайды. Астарлы мағынасы — күш пен қаталдықты орынсыз көрсетпеу, сабырды қару ету.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қанжар» — ашу, өш, қақтығыс, қауіпті әрекеттің бейнесі. «Қында қалғиду» — әрекетке көшпей, тежеліп тұру, яғни ойлану мен өзін-өзі ұстау. Халық бұл арқылы адам мінезіндегі ызаны басып, сөзбен шешуді, күшке жүгінбеуді меңзейді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өзекті: жұмыста, отбасында не көшеде ұрысқа бармай, мәселені сабырмен шешуге үндейді. Мысалы, екі әріптес пікірталас кезінде ашуланбай, бәрін дәлелмен талқыласа, жанжал ушықпайды. Сонда «қанжар қынында қалды» дегендей, зиянсыз шешім табылады.