Қанжар қынында қалғиды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Қанжар қынында жатса, ол тыныштықтың белгісі. Бұл мақал адам ашуға ерік бермей, сабыр сақтаса, дау да, қантөгіс те болмайтынын аңғартады. Тура мағынасында — қанжар өз орнында тұр, қолданылмайды. Астарлы мағынасы — күш пен қаталдықты орынсыз көрсетпеу, сабырды қару ету.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қанжар» — ашу, өш, қақтығыс, қауіпті әрекеттің бейнесі. «Қында қалғиду» — әрекетке көшпей, тежеліп тұру, яғни ойлану мен өзін-өзі ұстау. Халық бұл арқылы адам мінезіндегі ызаны басып, сөзбен шешуді, күшке жүгінбеуді меңзейді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өзекті: жұмыста, отбасында не көшеде ұрысқа бармай, мәселені сабырмен шешуге үндейді. Мысалы, екі әріптес пікірталас кезінде ашуланбай, бәрін дәлелмен талқыласа, жанжал ушықпайды. Сонда «қанжар қынында қалды» дегендей, зиянсыз шешім табылады.