Қайырсыз пайдадан қайырлы залал артық.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Қайырсыз пайдадан қайырлы залал артық деген сөздің тура мағынасы — пайда көрінгенімен, оның игілігі жоқ, керісінше зияны көп болса, ондай олжадан көрі зиянды, бірақ ақылды әрі пайдалы сабақ әкелетін шығын жақсы деген ой. Астарлы мағынасы — адам тек уақытша табысқа емес, оның адалдығына, берекесіне, соңғы нәтижесіне қарауы керек. Қысқа пайда үшін ар-ұятты, адамдықты, елдік мүддені жоғалтпау қажет.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қайырсыз пайда» — сырттай тиімді көрінетін, бірақ түбі зиян, берекесіз табыс. Ал «қайырлы залал» — алғашқыда шығын сияқты көрінгенімен, кейін адамды сақтыққа, тәубеге, дұрыс жолға бастайтын зиян. Халық бұл арқылы пайда мен залалды тек ақша не мүлік өлшемімен емес, рухани және өмірлік салдарымен бағалауды үйретеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды заңсыз табыс, алаяқтық, арзан олжа туралы айтқанда қолдануға болады. Мысалы, бір адам тез ақша табамын деп күмәнді онлайн жобаға кіріп, ақырында ақшасынан айырылса, ол «қайырсыз пайда» болады. Ал сол шығыннан кейін ол қаржысын тексеріп, адал еңбекке бет бұрса, сол залалдың өзі оған үлкен сабақ, яғни «қайырлы залал» болып шығады.