Ақ сауыттың жағасы бар да, жеңі жоқ
Қас жақсының ашуы бар да, кегі жоқ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал жақсы адамның да ашуланатынын, бірақ оның іште өш сақтамайтынын білдіреді. Тура мағынасында «ақ сауыттың жағасы бар да, жеңі жоқ» дегені — сауыттың бір бөлігі бар да, бір бөлігі жоқ болып көрінетін бейне. Астарлы мағынасында жақсының ашуы сыртқа шыққанымен, ол ұзаққа созылмайды, кекке айналмайды. Яғни, нағыз жақсы кісі ренжуі мүмкін, бірақ кешірімге, сабырға жақын болады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ақ сауыт» — адамды қорғайтын, бірақ түгел жабылмаған беріктік пен тазалықтың белгісі. «Жағасы бар да, жеңі жоқ» деген суреттеу жақсының мінезіндегі бір сәттік қатулануды, бірақ оның толық жаулыққа ұласпайтынын аңғартады. «Ашу» мен «кек» бір-біріне қарсы қойылған: ашу — өткінші сезім, кек — ұзақ сақталатын жаман ниет. Мақал жақсы мінездің өлшемі ашуын тыйып, өшпенділікке бармау екенін көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды адамдар арасындағы түсінбеушілікте қолдануға болады. Мысалы, әріптесіңіз сізге қатты сөйлеп қалса, бірақ кейін кешірім сұрап, қарым-қатынасты түзетсе, «Қас жақсының ашуы бар да, кегі жоқ» деп айту орынды. Бұл сөз адамды сабырлы болуға, бір сәттік ашуға бола қарым-қатынасты бұзбауға шақырады.
Qas jaqsynyń ashýy bar da, kegi joq.