Ақылға саңыраулық айып.
«Ақылға саңыраулық айып.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ақылды сөзді, орынды кеңесті елемеу — үлкен мін екенін білдіреді. Тура мағынасында «саңырау» естімейтін адамды меңзейді, ал астарлы мағынасында кейбір кісілер ақыл-кеңесті әдейі тыңдамай, өз дегенінен қайтпайды. Халық ондай қыңырлықты айып деп бағалайды, өйткені ақылды тыңдамау адамды қателікке, өкінішке, тіпті зиянға ұрындырады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «саңыраулық» — құлағы естімеу емес, көңілдің, ниеттің жабықтығын білдіретін образ. Яғни адамға ақыл айтылса да, ол оны қабылдамаса, дәл саңырау адамдай әсерсіз қалады. Мұндағы теңеу өте өткір: ақылға құлақ аспау денсаулық кемістігіне емес, мінез кемшілігіне телінеді. Сондықтан бұл сөз тыңдау мәдениетін, сабыр мен парасатты бағалауға шақырады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал ата-ана, ұстаз, әріптес немесе дос айтқан дұрыс кеңесті менсінбей, қателігін қайталай беретін адамға қатысты айтылады. Мысалы, жас маман тәжірибелі әріптесінің ескертуін тыңдамай, құжатты қайта-қайта қате жіберсе, оған «Ақылға саңыраулық айып» деуге болады. Бұл — ақылды естіп қана қою емес, оны қабылдап, іске асыру керек деген ескерту.