Ақша болса, алақанда сорпа қайнатады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — қолда ақша болса, адам кез келген істі оңай істеп, тіпті жоқтан бар жасайтындай күйге келеді. Астарлы мағынасы — байлық пен қаражат адамның мүмкіндігін кеңейтеді, кейде ықпалын да арттырады. Ақша бар жерде кейбір қиындық тез шешілгендей көрінеді, ал жоқ болса, қарапайым нәрсенің өзі ауырлайды. Бірақ мақалдың астарында аздап мысқыл да бар: кейде ақшаға сенген адам бәрін оңай деп ойлап, шынайы еңбектің, ақылдың, адамдықтың орнын ақша баса алмайтынын ұмытып кетеді.
Образдар мен теңеулер
«Алақан» — адамның қолдағы барын, тікелей мүмкіндігін білдіреді. «Сорпа қайнату» — күнделікті тірліктің ең қарапайым ісі, тұрмыстың жеңіл шешілетін жағы. Яғни ақша болса, қарапайым нәрсенің өзін де оңай атқаруға болады деген ой берілген. Мұнда асыра айту тәсілі қолданылған: алақанда сорпа қайнату мүмкін емес, сондықтан бұл тіркестің мәні ақша күшін әсірелеп, өткір мысалмен жеткізуінде.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал көбіне ақшаның өмірдегі рөлін сөз еткенде айтылады. Мысалы, біреудің ақылы бар, бірақ қаражаты жоқ болғандықтан ісі ұзаққа созылып кетеді; ал ақшасы бар адам құжат, жөндеу, емделу сияқты шаруаны тез бітіріп алады. Дегенмен мақалдың ескерту жағы да бар: бәрі ақшаға тіреледі деу дұрыс емес, өйткені абырой, сенім, білім мен еңбек ақшамен өлшенбейді.