Ақымақ жауынды күні суға түсер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: ақымақ адам жауын жауған күні өзенге не суға түссе, қауіптің барын аңғармай, орынсыз әрекет етеді. Астарлы мағынасы: ойсыз, аңғал кісі жағдайды дұрыс бағаламай, өзіне зиян келтіретін іс жасайды. Яғни, адам әр қадамын ақылмен, сақтықпен жасауы керек.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «жауынды күн» — қолайсыз, қауіпті жағдайдың белгісі. «Суға түсу» — тәуекелге бару, ал орынсыз қадам жасау образында берілген. Мұнда судың өзі қауіптің, ал жауын соны күшейтетін жағдайдың символы ретінде көрінеді. Халық осылайша ақылсыздықты нақты көрініспен шенеп отыр.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал ойланбай жасалған әрекетті сынау үшін айтылады. Мысалы, адам ауа райын елемей, ескертуге қарамай тауға шықса немесе қаржысын тексермей күмәнді жобаға салса, кейін зиян көруі мүмкін. Сондай кезде «Ақымақ жауынды күні суға түсер» деп, алдын ала ойланудың маңызын еске салады.