Жақсылық, жамандық туралы — 2-бет 2192
Сұрыптау:
Аз асын аяған көп астан құр қалады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: аз ғана асын, яғни қолындағы тамағын аяп, үнемдеп жеген адам кейін көп…
Азатын елді ұрысы билейді,
Озатын елді дұрысы билейді.
Озатын елді дұрысы билейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал елдің тағдыры екі түрлі бағытқа түсетінін көрсетеді. Егер ел ішінде азғындық, алауыздық…
Азу тісі қаладай:
жабуы жамшыдай,
құйрығы қамшыдай,
бура сойған не сұмдық!
жабуы жамшыдай,
құйрығы қамшыдай,
бура сойған не сұмдық!
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай алып, айбарлы көрінгенмен, іші қауіпті, мінезі қатерлі адамды не құбылысты…
Айғақтың тазасы күнәні мойынға салар.
Негізгі мағынасы Айғақтың тазасы күнәні мойынға салар деген мақалдың тура мағынасы — дәлел мен куә шынайы, анық болса…
Айға шапқан арыстанның
ашуына болайын,
Жауға шапқан батырдың
тасуына болайын,
Үйде қалған қорқақтың,
сасуына болайын.
ашуына болайын,
Жауға шапқан батырдың
тасуына болайын,
Үйде қалған қорқақтың,
сасуына болайын.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ерлік пен қайсарлықты мадақтайды. Тура мағынасында айға шапқан арыстан да, жауға шапқан…
Күнде бір мақал
«Жақсылық, жамандық туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Айдай ажарды иттей нәпсі бүлдірді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның сыртқы көркі қанша әдемі, мінезі мен болмысы қанша тартымды болса да, нәпсіге ерік…
Айдалаға атқан оқ ажалдыға тиеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: оқты айдалаға атсаң да, ол біреуге тиіп, зиян келтіруі мүмкін. Астарлы…
Айды етегіңмен жаба алмайсың.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның шындықты, табиғи нәрсені немесе өте үлкен құбылысты жасыра алмайтынын білдіреді…
Ай жарық, қоян арық.
Негізгі мағынасы «Ай жарық, қоян арық» деген мақал сырттай қарағанда түннің ай жарықты болғанын, қоянның азып-жүдеп…
Ай мінбей атыңды мақтама,
Жыл тұрмай қатыныңды мақтама.
Жыл тұрмай қатыныңды мақтама.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның бір нәрсенің немесе біреудің шын қадірін асықпай, уақыт өте келе ғана танитынын…
Ай ортақ, Күн ортақ.
Негізгі мағынасы «Ай ортақ, Күн ортақ» деген мақалдың тура мағынасы — аспандағы ай мен күн бір ғана адамға емес, барша…
Айран ішкен құтылады,
Шелек жалаған тұтылады.
Шелек жалаған тұтылады.
Негізгі мағынасы Мақалдың тура мағынасы: шелектегі айранды ішкен адам құтылып кетеді, ал соңынан шелектің түбін жалаған…
Айтқан ауыз, жылаған көз жаман.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сөз бен істің үйлеспеуін, бір нәрсені айтып тұрып, соған қарсы әрекет етуді сынайды. Тура…
Айтпайын десем аузым бар,
Көрмейін десем көзім бар.
Көрмейін десем көзім бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның көргенін, білгенін іште сақтап тұра алмайтынын білдіреді. Тура мағынада адамда ауыз…
Айтып істеген ұрлықтың айыбы жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ұрлықты алдын ала айтып, жоспарлап істесе де, оның күнәсі мен айыбы…
Айтысқан соң дау емес пе,
Алысқан соң жау емес пе?
Алысқан соң жау емес пе?
Негізгі мағынасы Бұл мақал сөзге келіп, тартысып қалған екі жақтың арасы суып, ақыры дау-дамайға айналатынын білдіреді…
Айыбы бардың тізесі қалтырайды,
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — айыбы, кінәсі бар адамның өзін сенімсіз сезініп, қорқақтап, жүрегі…
Айыратын жаман бар,
Қосатын жаран бар.
Қосатын жаран бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамдардың бәрі бірдей емес екенін білдіреді. Біреулер араға жік салып, сөз тасып, реніш…
Айыр етекті шапандыға ит өш.
Негізгі мағынасы «Айыр етекті шапандыға ит өш» деген мақал сыртқы пішінге, киім үлгісіне қарап біреуді жек көру…
Айыр інген кез болса,
Мұрындығы қалар жырылып.
Мұрындығы қалар жырылып.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: айыр інген, яғни жүк артылған не жетекке үйренген інген кейде шабысып…
Айыр құйрық шаяннан,
Айыр тілді адам жаман.
Айыр тілді адам жаман.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға тілін тия білу, орынсыз сөз айтпау керегін ескертеді. Тура мағынасында айыр құйрықты…
Айырылмастай досыңа,
Қайырылмастай сөз айтпа.
Қайырылмастай сөз айтпа.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға сөзді ойланып айту керек екенін ескертеді. Тура мағынасы — айырылмас досыңды…
Ақ айналар, қара байланар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ақ нәрсе қарайып, қара нәрсе бір жерге байланатындай күйге түседі. Астарлы…
Ақ ақталар, қара байланар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ақ нәрсе ағарып, тазарады, ал қара нәрсе байланады, яғни дақ, қараю…
Ақ жүрек адам азбас.
Негізгі мағынасы Ақ жүрек адам азбайды — яғни ниеті таза, пейілі дұрыс, ар-ұяты биік адам өмірдің ауыртпалығында да…
Ақ иіліп сынбас.
Негізгі мағынасы Ақ, яғни жақсы ниет, адалдық, ізгілік иесін жеңіл-желпі соққы да, қысым да морт сындырмайды. Бұл мақал…
Ақиқат ағын суды да тоқтатады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал шындықтың күші өте зор екенін білдіреді. Тура мағынасында ағып жатқан суды тоқтату қиын, ал…
Ақиқаттың есебі айнымайды.
Негізгі мағынасы Ақиқаттың есебі айнымайды деген мақал шындықтың түбі өзгермейді, ақиқат ақыры бәрібір жеңіске жетеді…
Ақ ит, қара ит, бәрі бір ит.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ақ ит те, қара ит те сыртқы түсі бөлек болғанымен, екеуі де бірдей ит…
Ақкөңіл адамға біреудің сырқаты батады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ақкөңіл, мейірімді адамның өзгенің ауырғанын, қиналғанын жүрегімен…
Ақкөңілден би қойсаң,
Бұрылмас сөзге арадан.
Қара жүректен би қойсаң,
Аузы кеппес парадан.
Бұрылмас сөзге арадан.
Қара жүректен би қойсаң,
Аузы кеппес парадан.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әділдік пен адалдықтың құнын терең түсіндіреді. Егер би, яғни ел ішіндегі төреші, ақкөңіл…
Аққа зауал жоқ.
Негізгі мағынасы Аққа зауал жоқ деген сөз – ақиқат пен адал істің түбі жоғалмайтынын, әділдік ақыры жеңетінін…
Аққа қара жұқпайды.
Негізгі мағынасы «Аққа қара жұқпайды» деген мақалдың тура мағынасы — ақ түсті нәрсенің бетіне қара дақ бірден сіңбей…
Аққа Құдай жақ.
Негізгі мағынасы «Аққа Құдай жақ» деген мақалдың тура мағынасы — ақ, яғни таза нәрсеге Құдайдың жәрдемі мен қолдауы…
Аққа құлып жоқ.
Негізгі мағынасы «Аққа құлып жоқ» деген мақалдың тура мағынасы — ақ, таза нәрсені ешқандай құлыппен жауып ұстай…
Аққудың қасында жапалақ жараспас.
Негізгі мағынасы Аққудың қасында жапалақ жараспас деген мақал сыртқы түрі, мінезі, ортасы мен деңгейі үйлеспейтін…
Аққу - құстың төресі,
Жалғыз жатып оттамас,
Қас жақсының белгісі,
Қара сөзді жоқтамас.
Жалғыз жатып оттамас,
Қас жақсының белгісі,
Қара сөзді жоқтамас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жақсы адамның, асыл мінезді жанның сипатын айтады. Аққу қалай құстардың ішінде көрікті…
Ақ пейілдің
аты озып, тоны тозбайды.
аты озып, тоны тозбайды.
Негізгі мағынасы Ақ пейіл адам әрдайым ел алдында сыйлы болып, ісі де, жолы да алға басады деген ой айтылады. Мақалдың…
Ақ пен қараны шындық айырады.
Негізгі мағынасы Ақ пен қараны шындық айырады дегені — дұрыс пен бұрысты, адал мен арамды, ақиқат пен жалғанды тек…
Ақсақ ит сау иттен сауға сұрайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ақсақ ит сау иттен «сау», яғни жәрдем, көмек сұрайды. Астарлы мағынасы…