Ақырғы бай түбі аштан өледі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Ақшасы мен малы көп адам әрдайым бақытты деген сөз емес. Бұл мақалдың тура мағынасы — дәулеті мол, байлығы артқан адам ақылсыздықпен, ысыраппен өмір сүрсе, ақыры аштыққа, таршылыққа тап болуы мүмкін. Астарлы мағынасы — байлықтың өзі емес, оны дұрыс басқару, үнемдеу, қанағат пен есептің болуы маңызды. Дәулетке мастану адамды сақтықтан айырып, барын орынсыз жұмсауға әкеледі.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ақырғы бай» тіркесі — қолында мол қоры бар, бірақ оны ұстай алмайтын адамды білдіреді. «Түбі аштан өледі» дегені — ашығып өлу ғана емес, түптің түбінде күйзеліске, жоқшылыққа ұшырау деген бейнелі ескерту. Мұнда байлық пен аштық қарама-қарсы қойылып, дәулет пен кедейлік арасындағы шекараның нәзік екені көрсетіледі.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал табысы көп, бірақ шығыны да шектен асатын адамдарға дәл келеді. Мысалы, жалақысы жоғары адам несиеге тойып, орынсыз сән-салтанатқа жұмсап, соңында қарызға батып қалуы мүмкін. Сондықтан бұл сөз адамды үнемшілдікке, есеппен өмір сүруге және барды қадірлеуге шақырады.