«Сүйекпен кірген мінез сүйекпен кетеді.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның мінезі оңайлықпен өзгермейтінін білдіреді. Тура мағынасында «сүйекпен кірген» дегені — адамға қанмен, жаратылысымен бірге біткен қасиет сияқты. Астарлы мағынасы — жас кезден қалыптасқан дағды, тәрбиемен берік орныққан мінез, жақсы не жаман болсын, адамның бойынан ұзаққа кетпейді. Сондықтан адам өз мінезіне жауапты болып, ерте бастан өзін тәрбиелеуі керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «сүйек» сөзі тек дене мүшесі емес, адамның туа біткен болмысы, қаны мен жанына сіңген қасиеті деген ұғымда қолданылған. Халық сүйекке байланысты сөзді тұрақтылықпен, берік қасиетпен байланыстырады. Яғни мінездің «сүйекпен кіруі» — оның терең сіңіп, өмір бойы адамның болмысында сақталатынын бейнелейтін әсерлі образ.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Қазір бұл мақал адам бойындағы әдет пен мінездің ерте қалыптасатынын ескерту үшін айтылады. Мысалы, балаға кішкентайынан өтірік айтпау, үлкенді сыйлау, еңбекқор болу үйретілмесе, кейін оны өзгерту қиын. Сол себепті ата-ана да, ұстаз да тәрбиеге басынан мән бергені дұрыс.