Сыпайыға өлім бар да, қорлық жоқ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — сыпайы, әдебі бар адам үшін өлім келсе де, қорлыққа түспейді деген сөз. Астарлы мағынасы — адам өз мінезін, ар-намысын сақтаса, қандай қиындық көрсе де, ел алдында төмендемейді, абыройын жоғалтпайды. Сыпайылық мұнда жай ғана әдеп емес, ішкі мәдениет пен намыстың белгісі ретінде айтылады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «өлім» сөзі өмірдің соңғы шегі ғана емес, ең ауыр сынақты да аңғартады. Ал «қорлық» — адамға жасалатын ең үлкен рухани жәбір, намысты таптау. Сыпайы адам қиындыққа ұшыраса да, дөрекілікке бармайды, өзін ұстай біледі. Сондықтан халық сыпайылықты әлсіздік емес, биік мінез, берік рух деп таниды.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақалды адам қызметте, қарым-қатынаста, көпшілік ортада өзін дұрыс ұстағанда қолдануға болады. Мысалы, біреу жұмыста қысым көрсе де, ашуға берілмей, сабырмен сөйлеп, кәсібилігін сақтаса, оның абыройы түсіп кетпейді. Яғни сыпайылық адамды қор қылмай, керісінше биіктете түседі.