Тайдың мінгені білінбес,
Баланың істегені білінбес.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — тайға мінген адамның оған бірден ие болып, үйреніп кеткені сырт көзге аса байқалмайды; сол сияқты баланың істеген ісі де көп жағдайда елеусіз көрінуі мүмкін. Астарлы мағынасы — үлкендердің көзіне көрінбей өтетін, бірақ болашақта үлкен нәтиже беретін іс пен тәрбие бар деген сөз. Баланың бүгінгі кішкентай қылығы, талабы, үйренісі ертең мінезі мен болмысына айналады. Сондықтан баланың әр ісіне мән беру керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы "тай" — жас, жуас, үйреніп келе жатқан жанды бейнелейді. Ол мінгенге тез көндігіп, ілезде бауыр басып кетеді. Ал "бала" — өсе келе қалыптасатын адам өмірінің бастауын білдіреді. "Білінбес" деген сөз істің сырттай байқалмайтынын, бірақ ішкі әсері терең екенін көрсетеді. Яғни, көзге ұсақ көрінген әрекет те тұлға қалыптастырады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал баланың тәрбиесіне немқұрайлы қарамау керек екенін ескертеді. Мысалы, бала смартфонды қалай қолданса, үлкендердің сөйлесу мәнерін қалай көрсе, соны ертең қайталауы мүмкін. Сол себепті ата-ана жақсы әдетті ерте үйретіп, үлгі болуға тиіс.
Balanyń istegeni bilinbes.