Тай ат болса, ат тынар,
Ұл ер болса, ата тынар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: тай өсіп, ат болғанда, бұрынғы жүгін жеңілдетіп, шаршаған жылқы тынығады; ұл ер жетіп, азамат болса, қартайған әке де дем алады. Астарлы мағынасы: бала дұрыс тәрбиеленіп, елге пайдалы, жауапты азамат болса, ата-ананың еңбегі ақталады, олардың көңілі орнығып, тіршілік қамы жеңілдейді. Яғни, ұрпақтың жақсы өсуі — әке-шешенің үлкен қуанышы.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «тай» — жас, тәжірибесіз бала; «ат» — шыныққан, күшіне мінген адам бейнесі. «Тынар» сөзі тыныштық, жеңілдік, шаршаудың басылуын білдіреді. «Ұл ер болса» дегені — тек еркек болу емес, батыл, адал, еңбекқор, елге сүйеніш болу деген сөз. «Ата тынар» — ата-ананың жүрегіндегі алаң азаяды, олар баласының жақсы жолға түскеніне риза болады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жас ұрпақтың білімді, тәртіпті, жауапты болып өсуінің маңызын еске салады. Мысалы, көп еңбектеніп, жоғары оқу орнын тәмамдап, өз кәсібін тауып, отбасына сүйеніш болған ұл ата-анасының сенімін ақтайды. Сол кезде ата-ана да «балам елге жарады» деп көңілі тыныш табады.
Ul er bolsa, ata tynar.