Сыйлағанды сыйла,
Илегенді иле.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамға көрсетілген құрмет пен ізеттің өтеуін қайтару керек екенін білдіреді. Біреудің сыйын, ілтипатын бағалай білсең, сен де соған лайық сый көрсет. Астарлы мағынасы — адам қарым-қатынасы өзара жауаптылыққа, тең құрметке құрылуы тиіс. Жақсылықты жауапсыз қалдырмай, ізгілікпен қайтару — кісіліктің белгісі.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «сыйлаған» сөзі — құрмет көрсеткен, ілтипат білдірген адамды меңзейді. «Сыйлау» — тек зат беру емес, құрмет, ықылас, жылы қарым-қатынас. «Илегенді иле» дегені — иленген қамырды қайта илеу сияқты, қарсы әрекетпен емес, сол деңгейде жауап қайтару, яғни амалға амал, өнегеге өнеге көрсету деген ойды аңғартады. Бұл жерде образ қарапайым тұрмыстан алынғанымен, адам мінезіне қатысты терең сабақ бар.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды жұмыс орнында, достықта, отбасында жиі қолдануға болады. Мысалы, әріптесің саған көмек қолын созса, сен де қиын кезде оны қолдап, сыйластықты сақтайсың. Сонда арадағы байланыс нығаяды, сенім бекиді. Мақал өзара құрметтің берекеге бастайтынын еске салады.
Ilegendi ıle.