Тапқан ана емес, баққан ана.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Тапқан ана — баланы дүниеге әкелген ана, ал баққан ана — оны бағып-қаққан, тәрбиелеген, жанын аямай өсірген ана. Мақалдың тура мағынасы осы екі ананы салыстырады. Астарлы мағынасы: баланы тек туғаны үшін емес, оны өсіріп, қанаттандырғаны үшін де ана деп қадірлеу керек. Яғни аналықтың шын мәні — мейірімде, қамқорлықта, тәрбие мен жанкештілікте.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «тапқан» сөзі өмірге әкелу, дүниеге келтіру ұғымын білдіреді. Ал «баққан» сөзі тек асырау емес, баланың жолына жан жылуын төгіп, көзін ашып, мінезін қалыптастыруды аңғартады. Екі образ да ананың еңбегін салыстыра көрсетіп, тәрбиенің қаншалықты биік құндылық екенін танытады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазіргі заманда бала тәрбиесіне, асырап алған немесе өгей болса да мейіріммен өсірген ананың қадірін түсіндіру үшін қолданылады. Мысалы, бір баланы әжесі бағып-қағып, оқытып, адам қылған болса, жұрт оның еңбегін «баққан ана» деп жоғары бағалайды. Мақал адамдарды тек биологиялық туыстықпен емес, қамқорлық пен жауапкершілікпен де өлшеуге үйретеді.