Сүйіспеншілік туралы 105
Сүйіспеншілік туралы қазақ мақал-мәтелдері жүрек жылуын, адалдық пен сыйластықты дәріптейді.
105
Мақал-мәтел
40.2K
Қаралым
383
Орташа
Ең көп оқылған
Аста тұз тәтті, адамда дос тәтті.
Негізгі мағынасы Тұзсыз ас дәмсіз болатыны сияқты, доссыз адамның өмірі де татымсыз. Тұз асқа дәм береді, бірақ өзі…
Көңілден көңіл су ішеді.
Негізгі мағынасы Көңілден көңіл су ішеді деген мақал адамдар арасындағы жылы қарым-қатынастың, ықылас пен мейірімнің…
Өз жарыңды жаттай күт,
Жат көрсін де, түңілсін.
Бір-біріңді қадір тұт,
Жұрт үлгі алсын, үңілсін.
Жат көрсін де, түңілсін.
Бір-біріңді қадір тұт,
Жұрт үлгі алсын, үңілсін.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ерлі-зайыптылардың бір-біріне құрметпен, ілтипатпен қарауын өсиет етеді. Жарыңды бөтен…
Сый қылсаң, сыпыра қыл.
Негізгі мағынасы «Сый қылсаң, сыпыра қыл» деген мақал біреуге жақсылық жасасаң, оны шын көңілмен, толық әрі мардымды…
Ананың сүті - бал,
Баланың тілі - бал.
Баланың тілі - бал.
Негізгі мағынасы Ана сүті балаға балдай тәтті, нәрлі: ол баланы асырап, күш береді. Ал баланың тілі, оның былдырлап…
Сұрыптау:
Адам адамға, жан кеудеге мейман.
Негізгі мағынасы Жан — тәнге, кеудеге уақытша қонған қонақ: бір күні ол кеудеден шығып кетеді. Адам да адамның қасында…
Азапсыз махаббат - арзан махаббат.
Негізгі мағынасы Қиындықсыз, сынақсыз келген махаббат — арзан махаббат. Мақал шын сезімнің бағасы оны сақтау үшін…
Аз қайғыны ас басады,
Көп қайғыны дос басады.
Көп қайғыны дос басады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам басына түскен қайғы-қасіреттің емі бар екенін айтады. Аз ғана мұңды жақсы ас, дәмді…
Айырылар дос аяулыңды сұрайды.
Негізгі мағынасы Ажырасқысы келген дос саған ең қымбат нәрсеңді сұрайды. Ол бермейтініңді біледі; бас тартқаның оған…
Ақылды қызға ана көп,
Аяулы жанға пана көп.
Аяулы жанға пана көп.
Негізгі мағынасы Ақылды қызға ана көп, аяулы жанға пана көп: ақылды, мінезді қызды көп адам өз қызындай көріп, оған…
Күнде бір мақал
«Сүйіспеншілік туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Алқызыл гүл - жердің сәулеті,
Асыл жар - ердің дәулеті.
Асыл жар - ердің дәулеті.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, алқызыл гүл жерді көркейтеді, ал асыл жар ер азаматтың өмірін…
Ана баласын арыстанның ауызынан алады.
Негізгі мағынасы Ана баласын құтқару үшін арыстанның аузынан да тартып алады: оның батылдығы мен махаббаты кез келген…
Ананың алақаны - балаға айдынды қоныс.
Негізгі мағынасы Ананың алақаны балаға кең әрі жайлы қоныс сияқты: онда бала тыныш, қауіпсіз, тоқ. Мақал ананың…
Ананың басқан жерінде пейіш бар.
Негізгі мағынасы Ана аяғын басқан жерде жұмақ бар: ананы сыйлап, оның көңілін тапқан адам бұл дүниеде де, о дүниеде де…
Ананың сүті - бал,
Баланың тілі - бал.
Баланың тілі - бал.
Негізгі мағынасы Ана сүті балаға балдай тәтті, нәрлі: ол баланы асырап, күш береді. Ал баланың тілі, оның былдырлап…
Анасын сүйгеннің баласын сүй.
Негізгі мағынасы Бір адамды шын жақсы көрсең, оның баласын да жақсы көр, сүй. Мақал сүйіспеншіліктің адамнан оның…
Аста тұз тәтті, адамда дос тәтті.
Негізгі мағынасы Тұзсыз ас дәмсіз болатыны сияқты, доссыз адамның өмірі де татымсыз. Тұз асқа дәм береді, бірақ өзі…
Әзілде кек жоқ,
Күлкіде шек жоқ.
Күлкіде шек жоқ.
Негізгі мағынасы Шын әзілде кек болмайды: достар арасындағы қалжың біреуден өш алу үшін айтылмайды, оны ренішке балап…
Әйелдің қары,
Еркектің қоры күлегеш.
Еркектің қоры күлегеш.
Негізгі мағынасы Мақал орынсыз, шамадан тыс күлкіні сынайды. «Күлегеш» — себепсіз де, орынсыз да күле беретін, сөзге…
Әркімнің мінген аты - өзіне тұлпар,
Әркімнің сүйген жары - өзіне сұңқар.
Әркімнің сүйген жары - өзіне сұңқар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әр адамға өз мінген аты да, сүйген жары да ерекше қымбат көрінетінін білдіреді. Тура…
Әркім сүйгеннің құлы.
Негізгі мағынасы Адам өзі сүйген жанның алдында құлдай бағынышты болады. Мақал махаббаттың адамды өзгертетінін, оны…
Әр құстың лайықты жемі бар,
Әркімнің лайықты теңі бар.
Әркімнің лайықты теңі бар.
Негізгі мағынасы Әр құстың өзіне лайық жемі болатыны сияқты, әр адамның да өзіне лайық теңі бар. Мақал көбіне жар…
Әр құстың өз алдына жемі бар,
Әр кісінің өз алдына теңі бар.
Әр кісінің өз алдына теңі бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — әр құстың қорегі өзіне лайық, әр адамның да өзіне сай сыңары, теңі болады…
Балдыз балдан тәтті.
Негізгі мағынасы «Балдыз балдан тәтті» деген мақалдың тура мағынасы жоқ, өйткені мұнда балдызды шынымен балмен…
Беттен - қытық, жүректен - сезім.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам мінезіндегі сыртқы әсер мен ішкі күйдің байланысын білдіреді. Тура мағынасында бетке…
Бір жақсы сөз бітірер
Көңілдің бар жарасын.
Көңілдің бар жарасын.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жақсы, жылы айтылған сөздің адамға үлкен демеу болатынын білдіреді. Тура мағынада — бір…
Ботам, ботам дегенше,
Ботакөзім десеңші.
Ботакөзім десеңші.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бір адамға жылы сөз айтудың өзі әртүрлі болатынын білдіреді. «Ботам, ботам» деп қайталай…
Гүл - шаттықтың белгісі.
Негізгі мағынасы Гүл — қуаныштың, әсемдіктің, көңілдің жайлылығы мен жақсы ниеттің белгісі. Бұл мақалдың тура мағынасы…
Ғашықтық пен құмарлық -
екі айырық жол.
екі айырық жол.
Негізгі мағынасы Шын махаббат пен уақытша құмарлықты шатастырма дейді. Ғашықтық — адамды жан-жүрегімен сүю, оның…
Ғашықтық ханды да,
Қараны да теңестіреді.
Қараны да теңестіреді.
Негізгі мағынасы Махаббат дерті адамның атағына, байлығына қарамайды: ғашық болған хан да, қарапайым шаруа да бірдей…
Ғашықтың тілі - тілсіз тіл.
Негізгі мағынасы Ғашық адам сезімін сөзбен емес, көзқарасымен, ымымен, ісімен білдіреді: оның тілі — тілсіз тіл. Мақал…
Дос бергенінің тісіне қарама.
Дос сүйгенінің түсіне қарама.
Дос сүйгенінің түсіне қарама.
Негізгі мағынасы Досың сыйға берген атты тісіне қарап, жасын тексерме; досың сүйген адамның түр-түсіне қарап, мін тағып…
Доссыз өмір - шоғы жоқ көмір.
Негізгі мағынасы Доссыз өмір — шоғы жоқ көмір сияқты: сырты көмір болғанымен, жылуы да, жарығы да жоқ. Көмірдің бар…
Дос табылса, ас табылады,
Ас табылса, дос табылмайды.
Ас табылса, дос табылмайды.
Негізгі мағынасы Шын досың болса, ол қиын сәтте наныңды бөліседі, асың табылады, тіршілігің жалғасады. Ал керісінше…
Дос тұтқанды қадірле.
Негізгі мағынасы Сені дос санап, жақын тартқан адамның қадірін біл — мақалдың өсиеті осы. «Дос тұту» — біреуді өзіне…
Достың көзінде болғанша көңілінде бол.
Негізгі мағынасы Досыңның көз алдында жүріп, жағымды көріну бір басқа, оның жүрегінде орын алу бір басқа. Мақал…
Достың ұлы - өз ұлың.
Негізгі мағынасы Досыңның баласын өз балаңдай көр: оған қамқор бол, ақыл айт, керек кезде қорға. Шын достық тек екі…
Досы жоқ адам - тұзы жоқ тағам.
Негізгі мағынасы Тұзсыз тағамды жеуге болады, бірақ оның дәмі жоқ. Мақал досы жоқ адамның өмірін осыған теңейді: ол…
Ерлі-зайыпты тату болса, шырағы жанар,
Ерлі-зайыпты араз болса, өмірден көңілі қалар.
Ерлі-зайыпты араз болса, өмірден көңілі қалар.
Негізгі мағынасы Ерлі-зайыптылардың татулығы — отбасының берекесі, үйдің жылуы, өмірдің сәні. Жұбайлар бір-бірін…
Жақсы Ай мен Күндей,
Жақсылығы баршаға бірдей.
Жақсылығы баршаға бірдей.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жақсы адамның қадірін Ай мен Күнге теңеп көрсетеді. Тура мағынасында Ай мен Күн баршаға…
Жақсы әйел - теңі жоқ жолдас,
Түбі жоқ сырлас.
Түбі жоқ сырлас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жақсы жардың отбасы өміріндегі орнын ерекше жоғары қояды. Тура мағынасында, жақсы әйел…
Жақсы дос үшін жан пида.
Негізгі мағынасы Жақсы, адал дос үшін адам жанын да құрбан етуге дайын — мақал достықтың ең жоғары өлшемін айтады. «Жан…
Жақсы құрбы келгенде,
Көңілде кір қалар ма?
Жақсы әзілсіз
Сөз шырағы жанар ма?
Көңілде кір қалар ма?
Жақсы әзілсіз
Сөз шырағы жанар ма?
Негізгі мағынасы Жақсы құрбы келгенде көңілдегі кір, яғни мұң, өкпе, ренішнің ізі қалмайды; жақсы әзілсіз сөздің шырағы…
Жақсылықты басыңа қыл,
Басыңнан асса, досыңа қыл.
Басыңнан асса, досыңа қыл.
Негізгі мағынасы Жақсылықты өзіңнен баста деген ой айтылады. Адам қолынан келген игі істі алдымен өзі жасап, содан…
Жақсы сөз - жан азығы.
Негізгі мағынасы «Жақсы сөз - жан азығы» деген мақал адамға жылы, ізгі, дем беретін сөздің рухани күшін айтады. Тура…
Бұл санатта сүйіспеншілік туралы қазақ мақал-мәтелдері топтастырылған. Мұндағы нақыл сөздер махаббаттың мәнін, жүрек тазалығын, адалдық пен құрметті қысқа да нұсқа түрде жеткізеді.
Сүйіспеншілікке қатысты мақал-мәтелдер тек ғашықтық сезімді ғана емес, ата-анаға, бауырға, ел-жұртқа деген мейірім мен жанашырлықты да қамтиды. Олар қарым-қатынастағы сенім, сабыр, кешірім және сыйластық сияқты құндылықтарды ұрпақ санасына сіңіруге көмектеседі.
Бұл бөлімдегі даналық сөздер күнделікті өмірде, отбасы тәрбиесінде, құттықтау мәтіндерінде және ой-толғауларда қолдануға ыңғайлы. Әр мақалдың астарында ұлттық дүниетаным мен адамгершілік өлшемі жатыр.
Сүйіспеншілікке қатысты мақал-мәтелдер тек ғашықтық сезімді ғана емес, ата-анаға, бауырға, ел-жұртқа деген мейірім мен жанашырлықты да қамтиды. Олар қарым-қатынастағы сенім, сабыр, кешірім және сыйластық сияқты құндылықтарды ұрпақ санасына сіңіруге көмектеседі.
Бұл бөлімдегі даналық сөздер күнделікті өмірде, отбасы тәрбиесінде, құттықтау мәтіндерінде және ой-толғауларда қолдануға ыңғайлы. Әр мақалдың астарында ұлттық дүниетаным мен адамгершілік өлшемі жатыр.