Ананың басқан жерінде пейіш бар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Ананың жүрген жері де, басқан ізі де қасиетті деген ой айтылады. Бұл мақал ананың қадірі мен мәртебесін өте биік қояды: ана бар жерде мейірім, жылылық, береке бар. Тура мағынасында ана жүрген жердің өзі жұмақ емес, бірақ астарлы мағынада анасының қолы тиген үйде тыныштық пен жақсылық орнайды дегенді білдіреді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «басқан жер» — ананың әр қадамы, әр ісі. Ал «пейіш» сөзі жұмақ, ең көркем, ең ізгі мекен ұғымын береді. Яғни ана жүрісімен, мінезімен, қамқорлығымен үй ішін жарық қылатын қасиетті жан ретінде бейнеленеді. Бұл теңеу ананың тек отбасы мүшесі емес, береке мен мейірімнің бастауы екенін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал ананы құрметтеуге, оның көңілін қалдырмай, айтқанын сыйлауға үндейді. Мысалы, жұмысбасты адам анасына уақыт тауып барып, үй шаруасына көмектессе, анасының батасын алып, отбасы ішіндегі сыйластықты күшейтеді. Осындайда мақалдың мәні анық көрінеді: ананың ықыласы бар жерде ырыс та, жылылық та мол болады.