Беттен - қытық, жүректен - сезім.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адам мінезіндегі сыртқы әсер мен ішкі күйдің байланысын білдіреді. Тура мағынасында бетке тиген қытық адамның еріксіз қозғалуына себеп болады, ал жүректегі сезім жан дүниені толқытады. Астарлы мағынасы — адамды сыртқы көрініс емес, ішкі сезім, жан жылуы, нәзік әсерлер тербетеді. Кейде бір жылы сөз, бір мейірімді ишара адамның көңілін бірден өзгертіп жібереді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «беттен - қытық» сөзі сыртқы, жеңіл әсерді аңғартады: ол тез білінеді, бірақ ұзаққа созылмайды. Ал «жүректен - сезім» тіркесі терең, шын ықыласты білдіреді. Қазақ ұғымында жүрек — тек дене мүшесі емес, адамның жан дүниесі, мейірімі мен махаббатының мекені. Сондықтан мақал сыртқы әсерді ішкі сезіммен салыстырып, терең эмоцияның құнын көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды адамдардың сөзге, көңіл күйге, қарым-қатынасқа тез әсерленетінін айтқанда қолдануға болады. Мысалы, жұмыста бір әріптесіңіз сізді көпшіліктің алдында мақтаса, сол бір жылы сөз бүкіл күніңізді жадыратып жібереді. Яғни, жүрекке жеткен шынайы ілтипат адамның көңілін көтереді.