Жақсы Ай мен Күндей,
Жақсылығы баршаға бірдей.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал жақсы адамның қадірін Ай мен Күнге теңеп көрсетеді. Тура мағынасында Ай мен Күн баршаға бірдей жарық береді, ешкімді бөліп-жармайды. Астарлы мағынасы да осыған саяды: нағыз жақсы кісі өз пайдасын ғана ойламай, айналасына мейірімін, көмегін, жылы сөзін бірдей шашады. Оның жақсылығы бір адамға ғана емес, көпке ортақ игілік болады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы Ай мен Күн — нұр, жылу, өмір сыйлайтын ең биік образдар. Халық жақсы адамды соларға теңеу арқылы оның мінезін, кең пейілін, адамға пайдасын әсірелеп емес, табиғи түрде танытады. Ай түнді жарық етсе, Күн бүкіл әлемге сәуле береді; дәл сол сияқты жақсы адамның да сөзі мен ісі айналасына қуат береді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өз мәнін жоғалтқан жоқ. Жұртқа шын көмегі тиіп, ешкімді бөліп-жармайтын ұстаз, дәрігер, көрші не әріптес туралы айтуға болады. Мысалы, ауылдағы бір дәрігер кедей-кепшікке де, жағдайы жақсы адамға да бірдей ықыласпен қараса, халық оны «жақсылығы баршаға бірдей» деп бағалайды.
Jaqsylyǵy barshaǵa birdeı.