Адам адамға, жан кеудеге мейман.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адам баласының бұл дүниеде мәңгі емес, уақытша қонақ екенін білдіреді. Тура мағынасында, адам адамға қонақ сияқты: бүгін бар, ертең жоқ. Астарлы мағынасында, әр адам бір-біріне құрметпен қарап, сыйластық сақтауы керек, өйткені өмір қысқа, қарым-қатынас пен ізгілік қана адамның артында қалады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жан кеудеге мейман» деген тіркес өте терең образ. Жан — кеудеде уақытша тұрған қонақ секілді. Бұл адамның өмірі де, тынысы да, ғұмыры да Алланың берген аманаты екенін меңзейді. Ал «адам адамға мейман» деуі — кез келген адамның бір-біріне бөгде емес, қадірлі, сыйлы жан екенін аңғартады. Сондықтан біреудің көңілін қалдыру, кеудемсоқтық жасау жараспайды.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал адамдарды мейірімді болуға, өкпе-ренішті көбейтпеуге үндейді. Мысалы, жұмыс орнында әріптесіңізбен келіспей қалсаңыз, «бәріміз де уақытша қонақпыз» деп сабыр сақтап, сөзді жұмсартып, мәселені сыйластықпен шешуге болады. Бұл мақал адамның қадірін білуді үйретеді.