Сақтық туралы 840
Сақтық туралы мақал-мәтелдер қауіптен сақтану, ойлы әрекет ету және алдын ала қамданудың мәнін үйретеді.
840
Мақал-мәтел
125.4K
Қаралым
149
Орташа
Сұрыптау:
Қырсыққанда қымыран іриді.
**Негізгі мағынасы** Қырсық шақта адамның ісі оңға баспай, бір сәтсіздік екіншісін іліп әкетеді. Бұл мақал тура мағынасы...
Жалмауызға да жан керек.
**Негізгі мағынасы** «Жалмауызға да жан керек» деген мақалдың тура мағынасы — тіпті жауыз, қатігез, адамға зиян келтіре...
Әліптің артын бақ.
**Негізгі мағынасы** «Әліптің артын бақ» деген мақал асықпай, алдымен істің соңын, нәтижесін ойлап әрекет ету керек дег...
Қыстың көзі - қырау.
**Негізгі мағынасы** Қыстың алғашқы нышаны — қырау. Бұл мақал тура мағынасында қыс түскенде жер бетіне қырау түсетінін б...
Жалған жолдас көзіңе мақтар,
Сырт айналып сойылын баптар.
Сырт айналып сойылын баптар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жалған дос пен екіжүзді адамға сенбеуді ескертеді. Ол бетіңе күліп, алдыңда мақтағансып с...
Тіл-аузым тасқа.
**Негізгі мағынасы** «Тіл-аузым тасқа» деген сөз – біреудің сөзі жүріп кетпесін, жамандық айтқандай болмайын, айтқанымна...
Ауру кірді - әлек кірді.
**Негізгі мағынасы** Ауру адамға ғана емес, оның айналасындағы үй ішіне де мазасыздық алып келеді. Бір адам сырқаттанса,...
Бұл не қылған батпан құйрық,
Тегіннен-тегін жатқан құйрық?
Тегіннен-тегін жатқан құйрық?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай қарағанда бір нәрсенің оңай, арзан, не себепсіз келгендей көрінуі мүмкін екенін м...
Нар жолында жүк қалмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: нар түйе ауыр жүк көтере алады, сондықтан ұзақ та қиын жолда да жүгін...
Ақпан-дақпан алты күн,
Аяғымен жеті жүн.
Аяғымен жеті жүн.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ақпан айының құбылмалы, қатал мінезін білдіреді. Тура мағынасында да ақпан — қыстың ең ыз...
Жапалақты таспен ұрсаң да, жапалақ өледі,
Тасты жапалақпен ұрсаң да, жапалақ өледі.
Тасты жапалақпен ұрсаң да, жапалақ өледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы өте қарапайым: жапалақты таспен ұрсаң да, тасты жапалақпен ұрсаң да, бәр...
Көрмеген жер таныс болмас,
Көрінген жер алыс болмас.
Әр нәрсенің болжауы бар,
Ши жуандап қамыс болмас.
Көрінген жер алыс болмас.
Әр нәрсенің болжауы бар,
Ши жуандап қамыс болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көрмеген, барлап-бақылап үйренбеген жер жат болып көрінеді, ал көзіңе...
Үркер үйден көрінсе,
Үш ай тоқсан қысың бар.
Ел жатқанда жамбастан көрінсе,
Жаз шықпағанда несі бар.
Үш ай тоқсан қысың бар.
Ел жатқанда жамбастан көрінсе,
Жаз шықпағанда несі бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал Үркер жұлдызының көк жиектегі орнына қарап, қыстың ұзақтығы мен жаздың таяуын болжаған ха...
Аюдан қорыққан орманға бармас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: аюдан қорыққан адам орманға кірмейді, өйткені орманда қауіп бар деп ойл...
Ақша бар жерде албасты бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ақша жүрген жерде бір жамандық, пәле-қаза, азғыру да бірге жүруі мүмкі...
Ең көп оқылған
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Жел дауылды шақырады,
Бұлт жауынды шақырады.
Бұлт жауынды шақырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр құбылыстың өз салдары бар екенін білдіреді. Тура мағынасында жел соқса, ауа райы өзгер...
Қазан аузы жоғары , қармақ суда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қазанның аузы жоғары қарап тұрады, ал қармақ су ішінде болады. Астарлы...
Жау жағадан алғанда,
Бөрі етектен алады.
Бөрі етектен алады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қиын-қыстау шақтағы қос қысымды білдіреді. Тура мағынасында жау жағадан, бөрі етектен тар...
Құланның қасуына мылтықтың басуы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір оқиғаның екінші бір үлкен, күтпеген салдарға ұласатынын білдіреді. Тура мағынасында қ...
«Сақтық туралы» мақал-мәтелдер адамның қауіп-қатерді алдын ала болжап, әр істі ойланып атқаруына үндейді. Бұл санаттағы нақыл сөздер өмірде асығыстықтың орнына байыппен қадам жасауды, сақтансаң — сақтайтынын, ал немқұрайдылықтың өкінішке апаратынын еске салады.
Сақтыққа қатысты мақалдар тұрмыста да, жолда да, сөз бен істе де қырағылық қажет екенін көрсетеді. Олар жауапкершілік, тәртіп, қауіпсіздік, жоспарлау сияқты құндылықтарды дәріптеп, адамды өзіне де, айналасына да зиян келтірмей, ұқыпты өмір сүруге тәрбиелейді.
Сақтыққа қатысты мақалдар тұрмыста да, жолда да, сөз бен істе де қырағылық қажет екенін көрсетеді. Олар жауапкершілік, тәртіп, қауіпсіздік, жоспарлау сияқты құндылықтарды дәріптеп, адамды өзіне де, айналасына да зиян келтірмей, ұқыпты өмір сүруге тәрбиелейді.