Сақтық туралы — 6-бет 837
Сұрыптау:
Дұшпаннан түк тартсаң да пайда.
Негізгі мағынасы Дұшпанның бір түгін, бір талын жұлып алсаң да, ол — пайда. Мақал жауға келтірілген ең кіші залалдың…
Дұшпан не демейді,
Түске не кірмейді?
Түске не кірмейді?
Негізгі мағынасы Дұшпан не айтпайды дейсің, түске не кірмейді дейсің? Мақал дұшпанның сөзін түске ұқсатады: екеуі де…
Дұшпаның күлді дегенше,
Сырыңды білді де.
Сырыңды білді де.
Негізгі мағынасы Дұшпаның саған күлсе, мұны жай күлкі деп ойлама: ол сенің сырыңды, әлсіз тұсыңды біліп алды деп түсін…
Егін піспей қам сайла.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — егін әлі пісіп үлгермей тұрып, жинауға қажет құрал-сайманды, жұмыс күшін…
Екі ауру бір келсе - ажалыңның жеткені.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адамға бірден екі ауру қатар келсе, оның хәлі қатты нашарлап, өміріне…
Күнде бір мақал
«Сақтық туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Екіндіде ел тастама.
Негізгі мағынасы Екінді кезінде, яғни күн еңкейіп, кеш жақындағанда елден шығып, жолға аттанба. Екіндіде шыққан жолаушы…
Екі тау қосылады дегенге нан,
Бұрынғы бұзық түзеледі дегенге нанба.
Бұрынғы бұзық түзеледі дегенге нанба.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға шектен тыс сенгіш болмай, өмірдегі шындықты таразылап қарауды ескертеді. Біріншіден…
Екі тізгін, бір шылбыр.
Негізгі мағынасы Атты басқаратын екі тізгін де, жетектейтін бір шылбыр да бір адамның қолында деген бейне. Кімнің…
Екі тұйғын жабылса қаздың соры.
Негізгі мағынасы Екі тұйғын жабылса қаздың соры деген мақалдың тура мағынасы — екі жыртқыш құс бірігіп аңға түссе…
Екі шайнап, бір жұтады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бір істі бастар алдында асықпай ойланып, байыппен әрекет етуді білдіреді. Тура мағынасында…
Елді жерде ұры бар,
Таулы жерде бөрі бар.
Таулы жерде бөрі бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: елді, қонысты жерлерде ұры кездеседі, ал таулы, қалың қыратты жерде бөрі…
Ел-елдің заңы басқа,
Иттері қара қасқа.
Иттері қара қасқа.
Негізгі мағынасы Әр елдің өз заңы, өз салты, өз тәртібі бар: бір жерде дұрыс саналған нәрсе екінші жерде өзгеше…
Елемеген бұта көз шығарады.
Негізгі мағынасы Елемеген ұсақ нәрсе де кейін үлкен зиян әкелуі мүмкін деген ой айтылады. Тура мағынада — бұтаға мән…
Ел жатпай ит тынбас.
Негізгі мағынасы «Ел жатпай ит тынбас» деген мақалдың тура мағынасы — ел ұйықтамайынша, ит те тынышталмайды. Астарлы…
Ел көшеді деп отыныңды тауыспа,
Жау келеді деп асыңды тауыспа.
Жау келеді деп асыңды тауыспа.
Негізгі мағынасы Ел көшеді екен деп қолдағы отынды жағып тауыспа, жау келеді екен деп бар асыңды жеп тауыспа: көш…
Ел көшті, жау жетті деп,
қашуыңа болайын.
қашуыңа болайын.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ел көшсе де, жау жетсе де, сенің қашып құтылуыңның өзі пайда әкелмейді…
Ел от алған жерге су төкпе.
Негізгі мағынасы Бұрын сіріңке жоқ кезде ошақ сөнсе, көрші үйден шоқ, от алып келген. Сол от алған үйдің ошағына су…
Елшіге өлім жоқ.
Негізгі мағынасы «Елшіге өлім жоқ» деген мақалдың тура мағынасы — елшілікпен, бітім сөзбен жүрген адамға қастық…
Ер болсаң, бопсаға шыда.
Негізгі мағынасы Біреу сес көрсетіп, қорқытып, ызғар шашқанда азамат абдырап қалмай, сабыр сақтап, сол қысымға төтеп…
Ер жаңылып қолға түсер,
Құс жаңылып торға түсер.
Құс жаңылып торға түсер.
Негізгі мағынасы Ер жау қолына күшінің кемдігінен емес, жаңылысып, қателесіп түседі; құс та торға абайсызда, жаңылып…
Ер кешуде, нар көшуде сыналады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адам да, түйе де ұзақ жолда, ауыр көште сыналады. Астарлы мағынасы — ер…
Ер көрмеймін деген жерін үш көреді,
Ат баспаймын деген жерін үш басады.
Ат баспаймын деген жерін үш басады.
Негізгі мағынасы Адам «енді ол жерді көрмеймін», «ол жерге бармаймын» деп ант етсе, тағдыр оны сол жерге үш рет…
Ертеңгі күн құлақтанса,
Еліңді жау шапқандай күйін.
Кешкі күн құлақтанса,
Келінің ұл тапқандай сүйін.
Еліңді жау шапқандай күйін.
Кешкі күн құлақтанса,
Келінің ұл тапқандай сүйін.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ертең болатын істі бүгіннен ойлап, алдын ала қамдану керектігін меңзейді. Егер алдағы қауіп…
Ерте шықсаң, алдыңнан күн шығады,
Кеш шықсаң, алдыңнан түн шығады.
Кеш шықсаң, алдыңнан түн шығады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: таңертең ерте жолға шықсаң, жарық күнге жолығасың, ал кеш шықсаң, қараңғы…
Есек жорға қатқақта,
Сыры мәлім батпақта.
Сыры мәлім батпақта.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: есек жорға сияқты жүре алмайды, ал тайғақ, қатқақ жерде оның нағыз болмысы…
Есек тұсаусыз болмас,
Ер дұшпансыз болмас.
Ер дұшпансыз болмас.
Негізгі мағынасы Есек жайылымда алысқа кетіп қалмасын деп, оның алдыңғы аяқтарын тұсаулап қояды: тұсау есектің…
Етігіңді шешпей суға түспе.
Негізгі мағынасы Бұл мақал алдымен істің жайын аңғармай, тәуекелге соқыр түрде кірісуге болмайтынын білдіреді. Тура…
Етікшіден құлаш қаш,
Бізі тиер көзіңе,
Тілі тиер өзіңе.
Бізі тиер көзіңе,
Тілі тиер өзіңе.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға өз ісінің иесінен аулақ жүрген дұрыс екенін ескертеді. Етікші етік тігеді, бірақ оның…
Ешкінің ажалы жетсе, Қойшының таяғына сүйкенер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ажалы жеткен ешкі қойшының таяғына сүйкеніп, өзіне зиян келтіруі мүмкін…
Жабу жауыннан сақтайды,
Жады жауырдан сақтайды.
Жады жауырдан сақтайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: үстіңдегі жабу адамды жауыннан қорғайды, ал жауыр болған жерді әлсін-әлсін…
Жағымпаз надан жаудан жаман.
Негізгі мағынасы «Жағымпаз надан жаудан жаман» деген мақал сырт көзге жылпос, тіл табысқыш көрінгенімен, ішкі дүниесі…
Жағымсыз қонақ жатар уақытта келер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: мінезі ауыр, ыңғайсыз, елге салмағын түсіретін қонақ көбіне кешкілік…
Жадағайсыз жан қалмас,
Жаға берсе, тал қалмас.
Жаға берсе, тал қалмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жадағай, яғни сырт киімсіз адам болмайды; бір нәрсе жиі жағылса, тал да…
Жазға жетсең, қыс күніңді ұмытпа.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды келер күнге алдын ала қамдануға шақырады. Жаз — молшылық, жайлылық, береке кезеңі…
Жазғытұрымғы жел жардай атанды жығады.
Негізгі мағынасы Жазғытұрымғы желдің күші ерекше болады деген ой айтылады. Мұндағы тура мағына — көктемге таяу, ауа…
Жазда жадырасаң, қыста қалтырайсың.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жазда шектен тыс жайбарақат болып, қамсыз жүрсең, қыс келгенде қиындыққа…
Жазда қонысыңды дөңге сал,
Қыста қонысыңды көңге сал.
Қыста қонысыңды көңге сал.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жазғытұрым қонысты биік, жел өтіп тұратын дөңге орналастыру, ал қыс…
Жаз жарлынікі, қыс әлдінікі.
Негізгі мағынасы Жаз — кедейдің мезгілі: күн жылы, киім аз керек, отын қажет емес, сүт мол, далада жүріп-ақ күнін…
Жаз сайға қонба,
Қонба қырға қонба.
Қонба қырға қонба.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жаз мезгілінде қонысты сайға да, қырға да орналастырма деген ой. Астарлы…
Жазым болса, быламыққа тіс сынады.
Негізгі мағынасы Жазым болса, яғни бәле келетін болса, тіпті жұмсақ быламыққа да тіс сынады. Быламық — ең жұмсақ ас…