Сақтық туралы 840
Сақтық туралы мақал-мәтелдер қауіптен сақтану, ойлы әрекет ету және алдын ала қамданудың мәнін үйретеді.
840
Мақал-мәтел
206.6K
Қаралым
245
Орташа
Сұрыптау:
Қырсыққанда қымыран іриді.
**Негізгі мағынасы** Қырсық шақта адамның ісі оңға баспай, бір сәтсіздік екіншісін іліп әкетеді. Бұл мақал тура мағынасы...
Суға кеткен тал қармайды.
**Негізгі мағынасы** «Суға кеткен тал қармайды» деген мақал адам қатты қиналғанда, амалсыз қалған кезде қолына іліккенн...
Мысыққа ойын керек, тышқанға өлім керек.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — мысыққа аңдып ойнау, тышқанға сол ойынның соңы өлім болатынын білдіред...
Жаны ашымастың қасында басың ауырмасын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жаны ашымайтын, мейірімі жоқ адамның қасында жүрсең, өзіңе зиян келіп,...
Тентек шоқпар жинар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тентек, бұзақы адам қолына шоқпар алып, күш көрсетпек болады. Астарлы...
Кәрі қасқыр қақпанға түспейді.
**Негізгі мағынасы** Кәрі қасқыр қақпанға түспейді деген мақалдың тура мағынасы — көпті көрген, айла-тәсілді жақсы біле...
Жел - дауылдың шақырушысы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жел күшейсе, артынша дауылдың тууы мүмкін деген табиғи құбылысты білді...
Жауға жалынба, досқа тарылма.
**Негізгі мағынасы** Жауға жалынба, досқа тарылма деген мақал адамға екі түрлі мінезді қатар ұсынады: дұшпан алдында еңк...
Ит жоқ жерде шошқа үреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ит жоқ жерде шошқа үріп, өз «өкілетін» өзі көрсеткендей болады. Астарлы...
Сақтансаң сақтаймын деген.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам сақ жүрсе, қауіптен аман болатынын білдіреді. Астарлы мағынасы —...
Иттің ұлығанын бөрі естімес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ит қанша ұлыса да, бөрі оған назар аудармайды, мән бермейді. Астарлы ма...
Күн қораланса, күрегіңді сайла,
Ай қораланса, арысыңды сайла.
Ай қораланса, арысыңды сайла.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ауа райының өзгерісін алдын ала байқап, соған сай дайын болу керегін айтады. Тура мағынас...
Ұрымен жақын болсаң, ұятқа қаларсың,
Бөрімен жақын болсаң, қораға шабарсың.
Бөрімен жақын болсаң, қораға шабарсың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаман адамға, теріс ортаға жақындасаң, соның кесірі саған да жұғады дегенді білдіреді. Ұр...
Сөз шынға, пышақ қынға тоқтайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — сөз де, пышақ та белгілі бір жерге барып тоқтайды деген ой. Астарлы м...
Қорқақ қонған жерінен де қорқады,
Батыр жауын жеңгенше жортады.
Батыр жауын жеңгенше жортады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мінезіндегі екі түрлі қасиетті салыстырады: қорқақ пен батырды. Тура мағынасында, қо...
Ең көп оқылған
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Ит үреді, керуен көшеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ит қанша үрсе де, керуен өз жолымен жүре береді. Астарлы мағынасы: біре...
Жау жағадан алғанда,
Бөрі етектен алады.
Бөрі етектен алады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қиын-қыстау шақтағы қос қысымды білдіреді. Тура мағынасында жау жағадан, бөрі етектен тар...
Битке өкпелеп тоныңды отқа жақпа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұсақ, мәнсіз реніштің кесірінен өзіңе үлкен зиян келтірме дегенді білдіреді. Тура мағынас...
Жел дауылды шақырады,
Бұлт жауынды шақырады.
Бұлт жауынды шақырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр құбылыстың өз салдары бар екенін білдіреді. Тура мағынасында жел соқса, ауа райы өзгер...
«Сақтық туралы» мақал-мәтелдер адамның қауіп-қатерді алдын ала болжап, әр істі ойланып атқаруына үндейді. Бұл санаттағы нақыл сөздер өмірде асығыстықтың орнына байыппен қадам жасауды, сақтансаң — сақтайтынын, ал немқұрайдылықтың өкінішке апаратынын еске салады.
Сақтыққа қатысты мақалдар тұрмыста да, жолда да, сөз бен істе де қырағылық қажет екенін көрсетеді. Олар жауапкершілік, тәртіп, қауіпсіздік, жоспарлау сияқты құндылықтарды дәріптеп, адамды өзіне де, айналасына да зиян келтірмей, ұқыпты өмір сүруге тәрбиелейді.
Сақтыққа қатысты мақалдар тұрмыста да, жолда да, сөз бен істе де қырағылық қажет екенін көрсетеді. Олар жауапкершілік, тәртіп, қауіпсіздік, жоспарлау сияқты құндылықтарды дәріптеп, адамды өзіне де, айналасына да зиян келтірмей, ұқыпты өмір сүруге тәрбиелейді.