Жауың тышқан болса, арыстан деп қара.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — жау әлсіз болса да, оны әлсіз деп менсінбей, сақ бол деген ескерту. Астарлы мағынасы — қарсыласты шамадан тыс төмен бағалау қауіпті, өйткені кіші көрінген қауіп те үлкен зиян келтіруі мүмкін. Сондықтан адам әр жағдайға байыппен қарап, қарсыласын дұрыс бағалай білуі керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «тышқан» — әлсіз, болмашы көрінетін жауды білдіреді. Ал «арыстан» — күшті, айбатты, қауіпті деген бейне. Мақал қарсыласқа көзбен ғана емес, ақылмен қарауды үйретеді. Яғни жау кішкентай көрінсе де, оның әрекеті ірі қауіпке айналуы мүмкін деген ой жатыр.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал бәсеке, жұмыс, оқу, спорт сияқты салаларда да қолданылады. Мысалы, бір команда қарсыласын әлсіз көріп, дайындықсыз шықса, жеңіліп қалуы мүмкін. Сол сияқты кеңседе маңызды жиналысты ұсақ нәрсе деп санап, немқұрайды қараған адам кейін үлкен қиындыққа тап болады. Мақалдың тәлімі — кез келген қауіпке салғырт қарамау, сақтық пен байсалдылық сақтау.